Yoğun Bakım Hemşirelerinin Hasta Mahremiyet Tutumlarının Belirlenmesi: Tanımlayıcı Bir Çalışma
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi (Online) , cilt.9, sa.4, ss.716-726, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 9 Sayı: 4
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.38108/ouhcd.1619305
- Dergi Adı: Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.716-726
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Mahremiyet temel bir insan hakkıdır. Hasta mahremiyeti ise bireye ait bilgilerin gizliliğini ifade eder; ancak sağlık hizmeti sunumu sırasında bu gizlilik ihlal edilebilir. Bu bağlamda, kendi mahremiyetini sürdürme konusunda daha yetersiz olan, yoğun bakımda tedavi gören bilinçsiz hastaların mahremiyetini koruma ve sürdürme durumu öne çıkmaktadır. Bu çalışma yoğun bakımda çalışan hemşirelerin hasta mahremiyeti tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışmaya 168 yoğun bakım hemşiresi katılmıştır. Verilerin toplanmasında “kişisel bilgi formu” ve “hasta mahremiyet tutum ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H analizi, ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde değerleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin Hasta Mahremiyet Tutum Ölçeği puan ortalaması 124.90±12.54’tür. Yaş grupları arasında Hasta Mahremiyet Tutum Ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Yoğun bakım hemşirelerinin etik ilke ve sorumluluk puanları 6-10 olan grup ile 1-5 olan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Ayrıca hasta hakları mahremiyet maddelerini bilen ve okuyan hemşirelerin Hasta Mahremiyet Tutum Ölçek puanının istatistiksel açıdan anlamlı ve yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0.02). Sonuç: Bu çalışma sonucunda, yoğun bakım hemşirelerinin hasta mahremiyetine önem verdikleri; mahremiyet algı ve tutumlarının toplumsal değerler ve yaşanmışlıklarla şekillenerek yaşla birlikte arttığı; ayrıca etik ilkeleri ve hasta haklarını bilen hemşirelerin mahremiyete daha fazla önem verdikleri belirlenmiştir. Ancak mahremiyete verilen önemin bakım uygulamalarına yansıtılması önemlidir. Bu doğrultuda, mahremiyet ihlallerinin daha etkin ve doğru biçimde tespit edilmesi ve hemşirelik bakım kalitesinin artırılması amacıyla, hizmet sunanlar ile hizmet alanların birlikte yer aldığı yeni gözlemsel çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Objective: Privacy is a fundamental human right. Patient privacy refers to the confidentiality of individual information; however, this confidentiality can be violated during the provision of healthcare services. In this context, the issue of protecting and preserving the privacy of unconscious patients receiving treatment in intensive care, who are less able to maintain their own privacy, comes to the fore. This study was conducted to determine the attitudes of intensive care nurses regarding patient privacy. Methods: 168 intensive care nurses participated in the descriptive study. A "personal information form" and a "Patient privacy attitude scale" were used to collect data. Mean, standard deviation, number and percentage values, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis H analysis test were used in the statistical analysis of the obtained data. Statistical significance was set at p<0.05. Results: The mean Patient Privacy Attitude Scale score among the participating nurses was 124.90±12.54. Patient Privacy Attitude Scale scores differed significantly across age groups. A statistically significant difference was also identified in the ethical principles and responsibilities scores of intensive care nurses between those with scores of 1–5 and those with scores of 6–10. Furthermore, nurses who were aware of and had read the privacy-related provisions of patients’ rights had significantly higher Patient Privacy Attitude Scale scores than those who had not (p = 0.02). Conclusion: This study found that intensive care nurses prioritize patient privacy; their perceptions and attitudes toward privacy are shaped by social values and lived experiences and increase with age. Furthermore, nurses who are knowledgeable about ethical principles and patient rights place greater importance on privacy. However, it is important that this emphasis on privacy be reflected in care practices. Therefore, new observational studies involving both providers and clients are recommended to more effectively and accurately identify privacy violations and improve the quality of nursing care.