Ülkü Tamer şiirinde yapı ve izlek
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ORTAÖĞRETİM SOSYAL ALANLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN KAYA
Danışman: EVREN KARATAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkü Tamer Şiirinde Yapı ve İzlek adını verdiğimiz bu çalışma, şairin 1959 yıllından 2014 yılına kadar yayımladığı şiir kitaplarını kapsar.Bir şairi yalnızca şiirlerinden hareketle tanımaya çalışmak birtakım yanlış saptamaları da beraberinde getirebilir. Ülkü Tamer şiirinin sınırlarını belirleyebilmek, onun şiirlerindeki içerik ve biçim değişikliklerini tespit edebilmek, her şeyden evvel hayat hikâyesini bilmekle ve şairin bir dönem içinde yer aldığı İkinci Yeni anlayışını tanımakla mümkündür. İkinci Yeni anlayışı, akım mı hareket mi olduğu hâlen tartışma konusu olsa da son elli yılda şiirimize damgasını vuran en mühim edebiyat olayıdır. İkinci Yeni şairlerinden sayılan Ülkü Tamer, ilk dönem şiirlerinde bu anlayışı benimser fakat ilerleyen dönemlerde kendi sesini bulur ve tarzını yakalamayı başarır. Ülkü Tamer şiiri izlekler bakımından oldukça renkli bir karakter gösterir. Ülkü Tamer'in bilhassa ilk dönem şiirlerinde çocuk ve çocukluk izleği özel bir yer tutar. Şairin ilk dönem şiirlerinden itibaren neredeyse tüm şiirlerinde tabiattan devşirilmiş zengin imgelere rastlamak mümkündür. Ülkü Tamer şiirlerinde, aşk, yol ve yolculuk, ölüm izleklerinin yanı sıra toplumcu gerçekçilik izlekleri de görülür. Ülkü Tamer'in şiir coğrafyasında dostlarına, arkadaşlarına adanmış şiirler de mühim bir yer tutar. Ülkü Tamer şiiri, yapı bakımından da renkli ve karmaşık bir görünüm arz eder. Şairin, düzyazı şiir, ölçülü şiir ve serbest şiir tarzlarının tümünü denediği söylenebilir. İlk dönem şiirlerinden itibaren hece ölçüsünden kopmayan şairin son dönem şiirlerinde türkü formatına yakın bir tarzla kaleme aldığı şiirler dikkat çekicidir. Şair şiirde biçimsel yeniliklerden arayışlardan ziyade imge ve içerik arayışlarından yana bir tavır sergiler. Ülkü Tamer'in şiir dili İkinci Yeni anlayışını benimsemiş diğer şairlerin dilinden ayrılır. Başlangıçta İkinci Yeni şairleriyle ortak bazı tavırlar sergileyen Ülkü Tamer şiirlerinde, buluş yahut yenilik adına dili bozmaya yönelik kullanımlara rastlanmaz. Şair, noktalama işaretlerine ve yazım kurallarına, özel bir imge değeri bulunmayan kullanımlarda çoğunlukla riayet etme çabasındadır. Ülkü Tamer, ilk dönem şiirlerinde yer verdiği alışılmamış bağdaştırmaları ve kapalı imgeleri, olgunluk döneminde terk ederek yalın bir söyleyişe yönelir. Şairin son dönem şiirlerinde yerel bazı kelimeleri de şiirlerinde kullanmaya başladığı görülür. Ülkü Tamer şiiri her ne kadar İkinci Yeni anlayışı bünyesinde filizlenmiş bir yapı ve içerikle edebiyat dünyasında boy göstermeye başlamış olsa da ilerleyen dönemlerde şair bu anlayıştan uzaklaşarak duru bir söyleyişle yerli geleneğin izinde şiirler kaleme alır. Ülkü Tamer şiiri, içerik ve yapı bakımından; İkinci Yeni çizgisinde yola çıkmış, modern ve Batılı bir anlayışla olgunluk dönemine ulaşmış, son dönemde yerli kaynaklara yönelmiş seyir takip eder. Ülkü Tamer şiirini tanımaya çalışmak önce "şiir"i ardından son elli yılın Türk şiirini tanımaya çalışmak demektir.