Bipolar bozukluk tanılı hastalarda psikolojik sağlamlığı geliştirme programının psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitesine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE AKSOY

Danışman: Meral Kelleci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, bipolar bozukluk tanılı hastalarda bilişsel davranışçı terapi temelli psikolojik sağlamlığı geliştirme programının psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirilmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma ön test- son test desende, randomize kontrol grupludur. Araştırmanın örneklemini Sivas Numune Hastanesi Psikiyatri polikliniklerine Mayıs 2021 – Nisan 2023 tarihleri arasında başvuran, müdahale grubunda 10, kontrol grubunda 12 hasta oluşturmuştur. Bipolar bozukluk tanılı hastalarda psikolojik sağlamlığı artırma programı haftada bir kez olmak üzere sekiz oturumda uygulanmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, CD-RISC ve BBYKÖ-KF ile toplanmıştır. Veriler müdahale öncesi, müdahale sonrası dokuzuncu haftada ve müdahaleden 12 hafta sonra toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örnekler t testinden ve tekrarlı ölçümler varyans analizinden yararlanılmıştır. Katılımcılar yarısı kadın (%50), yaş ortalamaları 37,7±7,3, çekirdek ailede yaşayan (%68,2), düzenli ilaç kullanan (%95,5), bipolar bozukluk I (%90,9) tanılı ve hastalık yılı ortalamaları 14,1±8,0 olan kişilerdir. Müdahale ve kontrol grubunun ilk ölçüm CD-RISC puan ortalamaları arasında anlamlı fark olmayıp, gruplar benzer özelliktedir (p˃0,05). CD- RISC ikinci ölçüm ve üçüncü ölçüm değerleri de gruplara arasında anlamlı farklılık göstermemektedir. Müdahale ve kontrol grubunda BBYKÖ-KF ilk ölçüm puan ortalaması benzerdir (p=0,241). BBYKÖ-KF ikinci ölçüm ve üçüncü ölçüm değerleri de gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemektedir (p˃0,05). Yapılan müdahale sonucunda bipolar bozukluk tanılı hastaların psikolojik sağlamlık ve yaşam kalitelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış olmamıştır. Bununla beraber müdahale grubundan uygulama sonrasındaki bir yılda yatarak tedavi olan olmamışken, kontrol grubundan yedi hasta yatarak tedavi görmüştür. Psikolojik sağlamlığı artırmaya yönelik daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç vardır.