Beceri temelli fen sorularına yönelik sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT YAVAŞER
Danışman: Ahmet Turan Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin beceri temelli fen bilimleri sorularına ilişkin görüşlerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 40 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak beceri temelli fen sorularına ilişkin öğretmen görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analiz çeşitlerinden birisi olan kategorisel içerik analizi esas alınmıştır ve verilerin analizinde maxqda programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin beceri temelli soruları; akıl yürütme, beceri odaklı bilgi ölçmesi ve öğrenci gelişimine katkı sağlama olarak tanımladıkları görülmüştür. Ayrıca öğretmenler beceri temelli sorulara yönelik eleştirel düşünmeyi geliştirme gibi birçok katkısını vurgularken öğrencilerin bilişsel düzeylerine uygun olmaması, zaman alıcı olması, soruların uzun ve zor olması gibi nedenlerden dolayı ise olumsuz eleştiride bulunmuşlardır. Öğretmenler beceri temelli fen sorularının öğrenci gelişimine; ezber sisteminden uzaklaşmayı sağlama, düşünmeye teşvik etmesi, akıl yürütmeyi geliştirmesi ve yorum yapmaya olanak sağlamasından dolayı katkı sağladığını da ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin beceri temelli fen sorularının uygulanması aşamasında yaşanan problemlere ilişkin görüşme bulguları incelendiğinde hem öğretmenlerin hem de velilerin ve öğrencilerin problemler yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin beceri temelli fen sorularının ders kitaplarında ve kaynak kitaplardaki yeri ve önemine yönelik ilişkin görüşme bulguları incelendiğinde öğretmenlerin olumlu ve olumsuz görüşlere sahip oldukları görülmektedir. Yorum yapma becerisini artırma ve kalıcı öğrenmeyi sağlamasından dolayı olumlu düşüncelere sahip olan öğretmenlerin, ders kitaplarında yeteri kadar yer almamasından dolayı da olumsuz düşünceleri olduğu belirlenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin MEB'in ilkokullara yönelik yayınladığı örnek sorulara ilişkin görüşme bulguları incelendiğinde yayınlanan örnek beceri temelli soru sayılarının yeterli olduğu, bu sorulara ulaşmanın kolay olduğu, bu soruların kazanımları uygun olduğu ve bunun yanı sıra da soru sayılarının kısmen yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, beceri temelli fen sorularının daha nitelikli olabilmesi için görüşleri incelendiğinde ise uygulayıcı öğretmenlere, öğrencilere ve velilere önerilerde bulundukları belirlenmiştir. Öğretmenlere yönelik önerilerde özellikle bu soruları uygulayan ve öğrencilere yönlendiren öğretmenlere ilişkin bu sorular hakkında hizmet içi eğitimi verilmesi gerektiği ve soruların daha kısa ve anlaşılır olması gerektiği vurgulanmaktadır. Velilerin ise öğrenciye soru çözümlerinde motive etmeleri ve öğrencilere ek kaynaklar sağlaması gerektiği önerilmektedir. Bunları yanı sıra öğrencilere ise soru çözüm sayısının artırılması ve kitap okuma alışkanlığının artırılması gerektiği önerilmektedir. Araştırma sonuçlarından hareketle beceri temelli fen bilimleri sorularına ilişkin sınıf öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesinin yanında beceri temelli fen bilimleri sorularının öğretim programının içine entegre edilmesine ilişkin çalışmalar yapılması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Beceri temelli fen soruları, fen bilimleri dersi, fen eğitimi, sınıf öğretmeni, ölçme ve değerlendirme.