Düşük Moleküler Ağırlıklı Heparin, Enoxaparinin C-6 ve HT-22 Hücre Hatlarında Pentilentetrazol (PTZ) Kaynaklı Nöronal Hasar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA NUR YERLİYURT
Danışman: Birnur Akkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Epilepsi, inme ve Alzheimer hastalığından sonra en yaygın görülen, merkezi sinir sistemindeki bir grup nöronun epileptik nöbetleri ile gözlenen bir bozukluktur. Bu nöbetler, kortikal nöronların anormal şekilde deşarjının sebep olduğu geçici beyin işlev bozukluklarıdır. Epileptik nöbetlerin patofizyolojisi henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da son yıllarda yapılan çalışmalar epilepsi ve benzeri nörolojik hastalıklarda inflamasyon, oksidatif stres ve hücre ölümünün önemli roller oynadığını ortaya koymaktadır. Antikoagülan özelliğinden dolayı klinikte sıklıkla kullanılan heparinin kanser, inflamasyon ve enfeksiyon gibi farklı durumlarda terapötik amaçlı kullanımları da mevcuttur. Düşük moleküler ağırlıklı heparinler (DMAH), nörodejeneratif hastalıklarda ve oksidatif stresle ilişkili hasarlarda potansiyel terapötik olarak araştırılmaktadır. Bu tez çalışmasında, DMAH'lerden biri olan enoksaparinin pentilentetrazol (PTZ) ile oluşturulan nöronal hasar üzerindeki etkisi C6 (sıçan glial) ve HT-22 (fare hipokampal nöronal) hücre hatlarında in vitro olarak incelenmiştir. Çalışmada, enoksaparinin sitotoksisite, oksidatif stres, inflamasyon ve nitrik oksit yolakları üzerine olan etkilerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Enoksaparinin bu süreçlere olan etkisi TAS/TOS, iNOS/nNOS, NO ve aktif kaspaz-3 yoğunluğunun değerlendirilmesiyle gözlemlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, enoksaparinin PTZ ile oluşturulan nöronal hasarı belirgin şekilde azalttığını ve özellikle yüksek dozlarda anlamlı koruyucu etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Hücrelerdeki oksidan kapasitenin azalması ve antioksidan kapasitenin artmasının yanı sıra, inflamatuar belirteçler ve apoptozda da olumlu etkiler gözlenmiştir. Bu sonuçlar, enoksaparinin nöroprotektif ve antioksidan etkilerini desteklemektedir.