Kur'ân'a göre nimetin çokluğunun insan davranışları üzerindeki olumsuz etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADİL TÜRKER

Danışman: Ömer Aslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cenab-ı Hak kâinatı insanın yaşayabilmesi için bir düzen içerisinde yaratmış ve insana bu âlemde sayısız nimetler bahşetmiştir. Verilen nimetler insan için imtihan aracı olmakta, insanın dünyada ona karşı sergilediği tavır dünya ve ahiretteki yerini belirlemektedir. İmtihan vesilesi olan nimetlerin insanda meydana getirdiği bazı duygular insanın bazen nimeti verene bazen de insanlara karşı olumsuz tutum ve davranış sergilemesine neden olabilmektedir. Bu sebeple Allah, insanın bu nimetler karşısında nasıl bir duruş sergilemesi gerektiğine dair bazı kriterler ortaya koymakta ve nimet verildiğinde şükretmeyen, şımaran, büyüklük taslayan, nankörlük yapıp olumsuz tutum ve davranışlar sergileyen birey ve toplum örnekleri sunmaktadır. İnsan bu kriterleri ve örnekleri dikkate almadığında bazı olumsuz tutum ve davranışlar sergileyebilmektedir. Bu gerçekten hareketle insan ile nimet arasındaki ilişkinin ölçekleri bağlamında insanın nimetin çokluğu karşısında nimeti vereni unutup, olumsuz davranışlar sergilemesi tahlile değer bir konu olarak dikkatlerimizi çekmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmamız, nimetin ve nimet çokluğunun insanın olumsuz tutum ve davranışları üzerindeki etkisini konu alacaktır. Çalışmamızın ilk bölümünde temel Kur'ânî kavramlardan biri olan nimet kavramının sözlük ve ıstılâhî anlamları, Kur'an'da nimet kavramına yüklenen anlamlar ve nimet kavramı ile anlam yakınlığı olan bazı kavramlar üzerinde durulmaktadır. Bu hususlar Kur'an'da nimetin anlatımı ile kelimeye ilişkin temel kaynaklarda yer alan açıklamalar esas alınarak işlenmektedir. İkinci bölümde tez konumuzun anlaşılmasına katkı sağlamak amacıyla nimeti kısımlara ayırarak maddi ve manevi nimetlerden bazılarına yer verilmiştir. Kelimenin geniş anlam özelliği onun kapsamına giren hususların sayılamayacak kadar çok olduğunu göstermektedir. Üçüncü bölümde nimetin çokluğunun insan davranışları üzerindeki olumsuz sonuçlarını gösteren bazı birey ve toplum örneklerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise nimet-insan ilişkisi bağlamında, nimetin çokluğu karşısında insanların içine düştüğü, kibir, şımarıklık, fesad, israf gibi olumsuz bazı tutum ve davranışlar ele alınmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kur'an, İnsan, Nimet, Davranış.