Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocuk ve ergenlerde zihin gezinmesi, emosyonel labilite ve uyku kalitesinin dehb belirti şiddeti üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERDAR AKKUŞ
Danışman: Ayla Uzun Çiçek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, DEHB tanılı çocuk ve ergenlerde emosyonel labilite, zihin gezinmesi ve uyku kalitesinin DEHB belirti şiddeti üzerindeki etkisi ve bu üç fenomenin birbiriyle ilişkisini incelenmesi, konu ile ilgili literatüre katkı sağlanması ve olası bazı araştırma alanlarına kaynak olunması amaçlanmıştır. Araştırma Nisan 2023 ve Nisan 2024 tarihleri arasında Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde10-17 yaş aralığındaki DEHB tanısı alan 120 çocuk ve ergen ile DEHB grubu ile yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik özellikler açısından eşleştirilmiş toplumdan rastgele örneklem yöntemi ile seçilen 131 sağlıklı çocuk ve ergen oluşturmuştur. Çalışmaya katılan tüm katılımcılara Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY-T), Conners Anababa Dereceleme Ölçeği-Yenilenmiş Kısa Formu, Zihin Gezinmesi Ölçeği, Zihnin İstemli Gezinmesi Ölçeği ve Zihnin İstemsiz Gezinmesi Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, Pediatrik Epworth Uykululuk Skalası ve Duygu Ayarlama Ölçeği uygulanmıştır. Conners Anababa Dereceleme Ölçeği tüm alt ölçek (Karşı Gelme, Bilişsel Problemler/Dikkatsizlik, Hiperaktivite) ortalama puanları ( 0,05). Bununla birlikte Karşı Gelme puanları Duygu Ayarlama Ölçeği-Değişkenlik/Olumsuzluk puanları ve Duygu Ayarlama Ölçeği- Duygu Ayarlama puanları ile güçlü bir şekilde anlamlı olarak pozitif korele idi (p<0,001). Öte yandan çalışmada tüm zihin gezinmesi ölçek puanlarının emosyonel labilite düzeyi ile pozitif korele olduğu gözlemlendi. Yine çalışmamızda zihin gezinmesi ölçekleri ve uyku ölçekleri arasındaki ilişkiye bakıldığında tüm zihin gezinmesi puanlarının kötü uyku kalitesi ve gündüz uykululuk ile pozitif korelasyon gösterdiği saptandı. Çalışmamızda çocuk ve ergenlerde zihin gezinmesi, emosyonel labilite ve uyku kalitesi gibi etkenlerin her üçünün de DEHB belirti şiddeti üzerine etkisini incelenmiş, üç fenomeninde DEHB olgularında sık görüldüğü, belirti şiddeti ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, zihin gezinmesi, emosyonel labilite, uyku kalitesi, çocuk ve ergen