Resim alanında üstün yetenekli olan öğrencilerin sanatsal gelişimlerinde aile faktörünün incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADRİYE EPİK
Danışman: Şükran Bulut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizde önemli bir potansiyele sahip üstün (özel) yetenekli bireylerin özellikleri ve bu özelliğin tek bir zekâ alanında değil, birçok zekâ alanında etkili olurken görsel sanatlar (resim) alanında üstün yeteneğe sahip öğrenciler vardır. Bu öğrencilerin tek bir zeka alanında değil birçok alanda özellikle resim alanında üstün (özel) yetenekli öğrencinin aile faktörünün varlığı ve ailenin, öğrencinin resim alanındaki yeteneğine etkisinin incelenmesidir. Resim alanında özel yeteneğe sahip bireyin doğduğu andan okul çağına gelene kadar resim yeteneğinin fark edilmesinde ailenin gözlemleri ile akranlarına göre farklı olan yetenekli öğrencinin farklılığının ele alınmasıdır. Resim alanındaki üstün yetenekli bireylerin ailelerinin diğer bireylere göre farklı görsel zekâ ve ortaya koydukları çağrışımlarla yeteneklerinin fark edildiği, ailenin sosyo-ekonomik yapısının da etkili olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, resim alanında üstün yetenekli olan öğrencilerin sanatsal gelişimlerinde aile faktörünün incelenmesidir. Resim alanında tanılanmış 6 yaşından 17 yaşına kadar ilkokuldan lise eğitimine kadar ilkokul döneminde BİLSEM sınavında sıralamaya giren resim alanındaki çocukları kapsamaktadır. BİLSEM görsel sanatlar atölyesinde eğitim alan özel yetenekleri geliştirme (ÖYG) programına kayıtlı resim alanında özel yetenekli öğrencilerin diğer yaşıtlarına göre yeteneklerinin nasıl fark edildiği, gelişim dönemlerine göre ailenin çocuğunun resim yeteneği hakkında var olan bilgilerinin elde edilmesidir. BİLSEM yetenek sınavı ile tanılanan çocuğun okul öncesi eğitiminde nasıl resim gelişiminin olduğu, yaşıtlarından nasıl bir farklılıklarının olduğu araştırmanın önemidir. Üstün yetenekli birey nasıl keşfedilmiştir, keşif süreci, resim alanında üstün (özel) yetenekli çocuğu olan bireylerin düşünceleri ve resim alanındaki üstün yetenekli çocukların günümüz eğitim koşulları, sahada bulunan alan bilgileri incelenerek oluşturulmuştur. Araştırma Türkiye genelinde üstün yetenekli olan 6-17 yaş arasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda örgün eğitim alan, sınıf öğretmenleri tarafından önerilen Bilim ve Sanat merkezlerinde eğitim alması için öğrencilerini üç alandan (genel yetenek, müzik ve resim) öğrencilerden oluşur. İlkokul öğrencilerinin resim alanına hak kazanan öğrencileri kapsamaktadır. BİLSEM resim alan sınavları ile tanılanmış öğrencilerin içinden Sivas ili içinde BİLSEM sınavı ile resim (görsel sanatlar) alanında sınavı geçen özel yetenekleri geliştirme (ÖYG) programına kayıtlı öğrencileri kapsamaktadır. Sivas ilinde yer alan iki tane Bilim Sanat merkezinden ikincisi olan Sivas Buruciye Bilim ve Sanat Merkezinde resim alanında eğitim alan 21 öğrenciden her yaş grubunu ve her kademeden (ilköğretim, ortaöğretim) kapsayan öğrenciler araştırma için seçilmiştir. Sivas Buruciye Bilim ve Sanat merkezinde resim alanında eğitim alan 21 öğrencinin velilerinden gönüllülük esas bağlı olarak 10 öğrenci velisi ile görüşme yapılması, araştırmanın sınırlılık alanını oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen bulgular nitel boyutta durum çalışması yapılmıştır. Velilere yönlendirilen sorular yarı yapılandırılmış görüşme soruları uzman görüşleri ile hazırlanmıştır. Veli bilgileri dört kategoride demografik bilgiler göz önünde bulundurularak yapılmıştır. 10 görüşme soruları ile görüşmeler 5 alt probleminin bulgularını ve verilerini elde edecek şekilde oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucu olarak resim alanında üstün (özel ) yetenekli öğrenciler velileri tarafından küçük yaşlarda fark edildiği, okul dönemi ile birlikte sınıf öğretmenlerinin yönlendirilme yaparak öğrencilerin BİLSEM sınavlarına katıldıkları görülmüştür. Öğrencilerin gelişim zamanlarına bağlı olarak aile etkisi ile resim alanında üstün (özel) yetenekli çocuklarını akranlarına göre farklı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. BİLSEM eğitimlerinin öğrenciler üzerinde akademik ve sanatsal gelişimlerine önemli etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.