Fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEKİR EREN YILDIZ

Danışman: SERKAN BULDUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerinin belirlenmesiyle birlikte; cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerinin bu algılama düzeylerini ne derecede yordadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama deseni esas alınmıştır. Çalışmanın örneklemini ise beş farklı devlet üniversitesinde öğrenimine devam etmekte olan 607 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada veriler Green vd. (2007) tarafından geliştirilen sonrasında ise Fan vd. (2022) tarafından yenilenen ve Yıldız ve Buldur (2023) tarafından Türkçeye uyarlanan "Ölçme ve Değerlendirmede Etik İlkelerle İlgili Senaryolar" anketiyle toplanmıştır. Veriler analiz edilirken ilk olarak her bir senaryo için fen bilgisi öğretmen adaylarının verdiği yanıtların uzmanlarla uyum yüzdesi hesaplanmıştır. Sonrasında ise katılımcıların görüşlerinin uzman görüşleriyle uyum oranları, hem cinsiyet hem de sınıf düzeyi değişkenleri açısından incelenmiştir. Son olarak cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerini ne derecede yordadığını belirlemek için "İkili Lojistik Regresyon Analizi" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; fen bilgisi öğretmen adaylarının genel olarak uzmanlarla benzer düşüncelerde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının değerlendirme sürecinde iletişim, not verme süreci, gizlilik ve adalet/ön yargı kategorilerinde uzmanlarla uyum yüzdeleri yüksekken, çoklu değerlendirme fırsatları ile sınav yönetimi kategorilerinde ise uyum yüzdeleri nispeten daha düşüktür. Ayrıca elde edilen bulgulardan hareketle senaryoların büyük bir bölümünde kız öğretmen adaylarının uzmanlarla uyum yüzdeleri erkek öğretmen adaylarından daha yüksektir. Uyum yüzdeleri sınıf düzeyi bakımından incelendiğinde ise senaryoların çoğunda fen bilgisi öğretmen adaylarının etik ilkeleri algılama düzeyleri sınıf düzeyleri açısından benzer olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerinin öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerini ne derecede yordadığını incelemek amacıyla yapılan İkili Lojistik Regresyon Analizi sonuçlarına göre, bazı senaryolarda belirtilen demografik değişkenlerin etik ilkeleri algılama düzeylerini anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.