Sağlık çalışanlarında duygusal emek davranışının çalışanların tükenmişlik düzeylerine etkisi: Sivas Numune Hastanesi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Kuruluşları Yöneticiliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAKAN KARATEPE

Danışman: Naim Karagöz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı sağlık çalışanlarının duygusal emek düzeyleri ile tükenmişlik algılarını ölçmek, duygusal emeğin tükenmişliğe etkisini araştırmak ve çalışanların duygusal emek düzeyleri ile tükenmişlik algılarının demografik değişkenlere göre değişip değişmediğini saptamaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Sivas Numune Hastanesi'nde görev yapan 2051 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Çalışmaya katılmak için gönüllü olan 356 çalışandan veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak iki ölçek ve bir de kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Ölçekler; duygusal emek ölçeği ile tükenmişlik ölçeğidir. Verilerin analizinde ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler ile t test, anova, korelasyon ve regresyon analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın önemli bulgularından bazıları şunlardır: Sağlık çalışanlarının duygusal emek düzeyleri cinsiyet, iş yerindeki pozisyon ve kıdem değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaşmaktadır. Öte yandan medeni durum, yaş, öğrenim durumu, çalışılan birim ve çalışma şekli değişkenleri sağlık çalışanlarının duygusal emek düzeylerini anlamlı derecede farklılaştırmamaktadır. Sağlık çalışanlarının tükenmişlik algısı yaş, mesleki kıdem ve çalışma şekilleri değişkenlerine göre anlamlı ölçüde farklılaşmaktadır. Cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, hastanedeki görev ve çalışılan birim değişkenleri ise tükenmişlik algısında farklılık oluşturmamaktadır. Duygusal emeğin alt boyutlarından yüzeysel davranışın tükenmişliğin tüm alt boyutları ile anlamlı ilişkisi olduğu bulunurken derin davranışın tükenmişliğin alt boyutları ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı görülmüştür. Doğal duyguların ise kişisel başarı ve duyarsızlaşma boyutları ile anlamlı bir ilişkisi vardır. Son olarak duygusal emeğin hem alt boyutları hem de geneli itibariyle tükenmişlik alt boyutları ve genel tükenmişlik üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır.