3-6 ARASINDAKİ ÇOCUKLARDA OBEZİTE PREVALANSI
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NADİME YILDIRIM KARATEPE
Danışman: Sanem Nemmezi Karaca
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocukluk çağı obezitesi tüm dünya ülkelerinde artmakta olan önlenebilir bir sağlık sorunudur. Erken çocukluk döneminde obezite gözlenmesi halinde erişkin yaş grubunda da devam ettiği, obeziteye bağlı komplikasyonların daha erken yaşlarda ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu nedenle çocuklarda obezite; önlenmesi, erken tanı ve tedavi edilmesi gereken önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada; Sivas il merkezinde üç-altı yaş aralığındaki çocuklarda obezite prevalansını tespit etmek ve obezite ilişkili risk faktörlerini belirleyerek bu konuda farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Gözlemsel ve tanımlayıcı tarzdaki bu çalışmaya Sivas il merkezinde aile sağlığı merkezlerine çeşitli sebeplerle başvuran 3-6 yaş aralığındaki 483 çocuk ve aileleri dahil edildi. Ailelerin sosyodemografik özellikleri, boy-kilo değerleri ile çocuğun beslenme ve doğum özellikleri araştırmacı tarafından yüz yüze görüşülerek kaydedildi. Çocukların boy ve kilo ölçümleri yapılarak beden kitle indeksleri hesaplandı. Persentil değerleri DSÖ, CDC ve Olcay Neyzi standartlarına göre ayrı ayrı belirlenerek sınıflandırıldı. Çocukların ortalama yaşları 4,5 ±1,1 ay idi. Fazla kilolu ve obez olma durumu CDC, ON ve DSÖ referans değerlerine göre sırasıyla %28,6, %24,5, %33,4 bulundu. ON standartlarına göre obezite prevalansı %13,3 olarak saptandı. Gelir düzeyi yüksek ailelerin çocuklarında (p=0,001), gebelik öncesi beden kitle indeksi yüksek annelerin çocuklarında (p=0,001), yüksek doğum ağırlığı öyküsü olanlarda (p<0,001), anne veya babası obez olanlarda (p<0,001), obezite prevalansı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Obez çocuklarda günlük TV/tablet gibi ekran başında geçen sürenin yüksek olduğu, fiziksel aktivitenin daha az olduğu saptandı (p<0,001). Hazır gıda ile beslenme sıklığı arttıkça çocuklarda obezite sıklığı artmaktaydı (p<0,001). Çalışmamız sonucunda; Olcay Neyzi standartlarına göre Sivas il merkezinde bulunan 3-6 yaş aralığındaki her dört çocuktan biri fazla kilolu veya obezdi. Erken yaşlarda kazanılan sağlıklı beslenme davranışları ve günlük alışkanlıklar obezitenin önlenmesinde ilk aşamadır. Bu yaş grubundaki çocuklarda beslenme şekillerinden ve günlük alışkanlıklarından sıklıkla ebeveynler sorumlu olduğu için obeziteyle mücadele kapsamında; aile temelli yaklaşımların ve ebeveynlere yönelik programların; obezite konusunda farkındalığı artıracağı, çocuklarda sağlıklı yaşam tarzı gelişimine katkı sağlayarak obezite sıklığını azaltacağı düşünülmüştür.