Suda çözünür bakır ve okso-titanyum (IV) ftalosiyanin bileşiklerinin G-quadrupleks DNA etkileşimlerinin CD spektroskopisi ve izotermal titrasyon kalorimetrisi ile araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE ŞAHİN

Danışman: Esra Bağda

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

G-quadrupleksler, guanince zengin DNA dizilerinin standart olmayan bir şekilde, dört guanin nükleotidinin sekiz Hoogsten hidrojen bağı ile birbirine bağlanmasıyla oluşan dörtlü yapıların π-π istiflenmeleri sonucunda oluşmaktadır. Bu yapılar genomun telomer bölgelerinde, promotorlerde ve 5' UTR'lerde bulunurlar. G-quadrupleksler genom üzerinde biyolojik olarak önemli bölgelerde bulunduklarından dolayı birçok hastalığın tedavisinde ilaç hedefleri olarak yoğun bir şekilde çalışılmaktadır. G-quadrupleks DNA ile etkileşen moleküller organizmanın hücre proliferasyonunda farklılıklara neden olabilmektedir. Bundan dolayı G-quadrupleks DNA'larla etkileşimler, G-quadrupleks konformasyonlarındaki değişimlerin araştırılması, G-quadrupleks yapılarına afinite gösteren bileşiklerin sentezlenmesi önemli bilimsel çalışmalardır. Bu çalışmada suda çözünür bakır ftalosiyanin ve titanyum ftalosiyaninlerin, farklı konformasyona sahip G-quadrupleksler ile etkileşimleri çalışılmıştır. Çalışılan deneysel şartlarda paralel konformasyondaki AS1411, hibrit konformasyondaki Tel-21 ve Tel-45 oligomerleri tercih edilmiştir. Etkileşimler UV-Gör., floresans, circular dichroism (CD) spektrofotometrik yöntemlerle araştırılmıştır. Ayrıca termodinamik parametreler izotermal titrasyon kalorimetrisi (ITC) ile belirlenmiştir. Bakır ftalosiyanin ve titanyum ftalosiyaninlerin çalışılan G-quadrupleks aptamerleri ile etkileştiği, etkileşimlerin konformasyonel değişikliklere neden olduğu, bazı durumlarda ise konformasyonlar arası geçişler olduğu gözlenmiştir. Etkileşimlerin ftalosiyanin bileşiklerinin fotodinamik terapi uygulamaları için önemli bir sorunu olan agregasyonu engellediği gözlenmiştir. Bakır ftalosiyaninlerin G-quadrupleks DNA ile etkileşimlerinin titanyum ftalosiyaninlere göre daha kuvvetli olduğu bulunmuştur. Titanyum ftalosiyaninin AS1411 ile etkileşiminin stokiyometrisinin yüksek olması ve konformasyonda değişikliğe neden olmaması bu kompleksin ilaç taşıyıcı sistem olarak kullanılabilme potansiyelini göstermektedir.