Kök kanal patı kaynaklı koronal renk değişikliğinin önlenmesinde farklı yöntemlerin etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA TALU KARABEKİR
Danışman: Demet Altunbaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada farklı mekanizmalarla dentin tübüllerini tıkayan dentin bonding ajan, Teethmate Desensitizer ve KTP lazerin iki farklı kök kanal patının sebep olduğu renk değişimlerini önlenme etkileri araştırıldı. Ayrıca AH Plus ve MTA Fillapex kök kanal patı kaynaklı koronal renk değişikliği karşılaştırmalı olarak incelendi. Araştırmada tek kök ve oval şekilli tek kanalı bulunan 180 adet çekilmiş mandibular keser diş kullanıldı. Dişlerin mine-sement birleşiminin yaklaşık 2 mm altından kök segmentleri uzaklaştırıldı ve kronların vestibül yüzeylerinde spektrofotometrenin ucunun yerleşeceği kompozit çerçeveler oluşturuldu. Pulpa odası apikalde oluşturulan açıklıktan genişletilerek %2,5 sodyum hipoklorit ve %17 etilendiamintetraasetik asit ile irrigasyon yapıldı. Hazırlanan dişlerin 20 tanesi negatif kontrol grubu olarak seçildi ve dişlere herhangi bir prosedür uygulanmadı. Geri kalan 160 diş ise rastgele AH Plus-Bond, AH Plus-Desensitizer, AH Plus-KTP lazer, AH Plus pozitif kontrol, MTA Fillapex-Bond, MTA Fillapex-Desensitizer, MTA Fillapex-KTP lazer ve MTA Fillapex pozitif kontrol olmak üzere 8 gruba ayrıldı (n=20). Bond, Desensitizer ve KTP lazer gruplarına ilgili dentin tübül tıkama yöntemleri uygulandı. Pozitif kontrol gruplarına ise hiçbir tübül tıkama yöntemi uygulanmadan kök kanal patı yerleştirildi. Ardından apikal açıklıkları kapatılan dişler 37°C'de %100 nemde inkübatörde saklandı. Dişlerin işlemden önce, işlemden hemen sonra, 1. ayda, 3. ayda ve 6. ayda spektrofotometre kullanılarak renk ölçümleri yapıldı. Ölçümlerde belirlenen L*, a*, b* (CIELab*) değerleri kullanılarak her bir örneğin farklı zaman aralıklarındaki ΔE değerleri hesaplandı. Renk değişiminin klinik algılanabilirlik eşiği 3,3 birim olarak kabul edildi. Elde edilen veriler Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, t testi, varyans analizi, Bonferroni ve Tamhane's T2 çoklu karşılaştırma testleriyle istatistiksel olarak analiz edilerek anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. AH Plus pozitif kontrol grubu 3. ayda maksimum renk değişikliği gösterdi. Bu değişiklik 6. ayda azaldı. MTA Fillapex pozitif kontrol grubunda ise zamanla orantılı olarak renk değişikliğinde artış gözlendi. 6. ay haricinde diğer zaman aralıklarında AH Plus pozitif kontrol grubu MTA Fillapex pozitif kontrol grubundan daha fazla renk değişikliği gösterdi. 6. ayda yapılan renk ölçümlerinde AH Plus-KTP lazer grubunda AH Plus-Bond ve AH Plus-Desensitizer gruplarından daha fazla renk değişimi gözlendi fakat 3. ay ölçümlerinde önleme yöntemleri arasında fark yoktu. MTA Fillapex yerleştirilen ve önleme yöntemi uygulanan gruplar arasında ise 1, 3 ve 6. ay ölçümlerinde fark gözlenmedi. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre AH Plus patı kaynaklı 3. ayda gözlenen maksimum renk değişikliğini kullanılan üç tübül tıkama yönteminin de önlediği belirlendi. DBA ve desensitizer uygulanan dişlerde, her iki kök kanal patı grubunda da 6. ayda klinik olarak algılanabilir düzeyin altında renk değişimi görülmesi ve renk değişiminin negatif kontrol grubundan istatistiksel olarak farklı olmaması bu iki prosedürün kök kanal patı kaynaklı koronal renk değişikliğinin önlenmesinde etkili olduğunu göstermektedir.