Türkiye'de coğrafya bölümlerinin genel durumu ve değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADEM YÜCEL
Danışman: Taner Çifçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı 2016-2019 yılları arasında Yükseköğretim Lisans Atlası verileri çerçevesinde ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarındaki coğrafya bölümlerinin genel durumunu ve bu bölümlere yerleşen öğrencilerin profil özelliklerini ve eğilimlerini belirleyerek değerlendirmeler yapmaktır. Bu çalışmada Türkiye'de coğrafya bölümlerinin genel durumu ve öğrenci profilini incelemek amacıyla içerik analizi tekniği yöntemlerinden betimsel içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Yükseköğretim Program Atlasında yer alan Türkiye'deki 44 birinci öğretim coğrafya bölümü oluşturmaktadır. Örneklem olarak en yüksek sıralaması ile öğrenci alan ilk beş, orta sıralama ile öğrenci alan beş ve en düşük sıralama ile öğrenci alan beş olmak üzere toplam on beş coğrafya bölümü seçilmiştir. YÖK Atlas veri tabanından elde edilen veriler betimsel içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde Excel ve ArcGIS 10.7 paket programları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda bölümlerin, yerleşme sıralaması ve yerleşme puanı bakımından çok farklı olduğu anlaşılmıştır. Bölümlere göre akademisyenlerin dağılımının çok dengesiz olduğu, üst sıralama ile öğrenci alan bölümlerde erkek öğrenci sayısının fazla olduğu, yerleşen öğrencilerin en fazla geldiği coğrafi bölgenin Doğu Anadolu Bölgesi olduğu anlaşılmıştır. Coğrafya bölümlerine yerleşen öğrencilerin en fazla geldiği lise grupları/tiplerinin Anadolu Lisesi mezunu olduğu ortaya çıkmıştır. Coğrafya bölümlerine gelen öğrencilerin üniversite giriş sınavlarındaki netlerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin bölümleri orta sıralarda tercih ettiği ve bölümün bulunduğu ildeki üniversiteyi tercih ettiği anlaşılmıştır. Yüksek sıralama ile öğrenci alan bölümlerdeki öğrencilerin coğrafya tercih oranlarının az olduğu anlaşılmıştır. Coğrafya bölümlerine yerleşen öğrencilerin meslek olarak en çok coğrafyayı seçtiği tespit edilmiştir. Çalışmada, ulaşılan bulgulara göre coğrafya bölümlerine girişte sıralama barajı getirilmesi, üniversite sınavındaki testlerde coğrafya sorularının sayısının ve etkisinin artırılması, yeni açılan coğrafya bölümlerine hemen kadro temin edilmesi, Sosyal Bilimler Lisesi mezunlarının coğrafya bölümlerine yerleşmelerinin teşvik edilmesi önerilmiştir. Ayrıca coğrafya bölümlerinin tanıtımı için kurumların işbirliği yapmaları, coğrafyacıların istihdam sorunlarının çözümü, coğrafya bölümü öğretim programlarının güncellenmesi, coğrafyacıların da güncel meselelerde kendilerini geliştirmeleri önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: YÖK Atlas, Coğrafya Bölümü, Profil