Gebelerin sosyal destek algısı ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, EBELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL AKSOY
Danışman: Özlem Duran Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma gebelerin sosyal destek algısı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırma, 06.06.2014-30.12.2014 tarihleri arasında Sivas il merkezinde bulunan 23 aile sağlığı merkezine (ASM) kayıtlı 437 gebenin izlemleri sırasında yürütülmüştür. Araştırma verileri yüz yüze görüşme yöntemiyle hazırlanmış olan Kişisel Bilgi Formu, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmaya katılan kadınların ortalama yaşının 28.56±4.98 olduğu, %38.4'ünün üniversite mezunu, %62'sinin ise ev hanımı olduğu belirlenmiştir. Kadınların %35.5'inin ilk gebeliğini yaşadığı, %37.5'inin hiç doğum yapmadığı, %58.4'ünün üçüncü trimesterde olduğu, %90.2'sinin isteyerek gebe kaldığı saptanmıştır. Kadınların %23.3'ünün düzenli egzersiz yaptığı,%95.7'sinin gebelik takibi yaptırdığı, %48.1'inin gebelik takibini özel hastanede, %15.8'inin ise takibini ebelere yaptırdığı bulunmuştur. Kadınların ÇBASDÖ'den aldıkları toplam puan ortalamalarının 64.30±13.11, sosyal destek ölçeğinin alt boyutlarından aldıkları ortalama puan ise sırasıyla; eş desteğinden 17.16±8.08, aile desteğinden 24.59±4.14, arkadaş desteğinden 22.54±5.79 olduğu saptanmış olup gebelerin sosyal destek düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadınların yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalamasının 71.15±9.07, yaşam kalitesi alt boyutlarından aldıkları ortalama puan ise sırasıyla; fiziksel alan 13.84±2.41, ruhsal alan 14.28±2.18, sosyal alan 14.70±2.69, çevresel alan 14.53±2.40, kültürel alan 13.81±2.03 olduğu bulunmuştur. Kadınların yaşam kalitesi düzeylerinin ise yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların sosyal destek ölçeği puanları ile yaşam kalitesi ölçeği puanları (rs=0.24) arasında düşük düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yaşam kalitesi ve ÇBASDÖ alt boyutları arasında ise kadınların ruhsal alan, çevresel alan, kültürel alan puanları ile eş desteği, aile desteği, arkadaş desteği puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır(p<0.05). Sonuç olarak; gebelerin sosyal destek puanları arttıkça yaşam kalitesi puanlarının da arttığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda; gebelerin sosyal destek kaynakları belirlenerek ebeler tarafından yapılan izlemler sırasında desteklenmesi, gebelerin değiştirebilir (egzersiz yapma, gebelik semptomlarını yönetme vb.) ve değiştirilemeyen faktörleri (yaş, gebelik haftası, eğitim düzeyi, iş vb.) değerlendirilerek bireysel danışmanlık ve bakım hizmetleri sunulması önerilebilir.