İlkokullarda taşımalı eğitim: Öğretmen, öğrenci, veli ve idareci görüşlerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM NEZİHE KARTAL

Danışman: HAMDİ KARAKAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada ilkokullardaki taşımalı eğitim sürecini öğrenci, öğretmen, idareci ve veli görüşlerine dayalı olarak incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış ve taşımalı eğitim uygulamasının yürütüldüğü ilkokullardan 50 öğrenci, buralarda görev yapan 25 sınıf öğretmeni ve 10 okul idarecisi ile bu sistemde öğrencisi bulunan 30 veli çalışma grubuna dâhil edilmiştir. Veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu tercih edilmiş ve elde edilen verilerin analiz edilmesinde nitel veri analiz yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Öğrenci, öğretmen, idareci ve veli görüşlerine göre taşımalı eğitim süreci "avantajlar", "dezavantajlar" ve "sorunlara yönelik öneriler" şeklinde üç farklı tema ortaya çıkmıştır. Kırsal bölgelerde yaşayan öğrencilerin merkez okullara taşınarak daha donanımlı, fiziki imkânları daha iyi, sosyal ve akademik açıdan daha zengin bir eğitim ortamına erişmeleri, sistemin en temel avantajı olarak öne çıkmaktadır. Ancak çocukların güvenliği, okula ulaşımda yaşanan zorluklar, yemek ve beslenme kalitesiyle ilgili şikâyetler, veli-okul iletişiminin zayıflığı, devamsızlık takibi ve disiplin sorunları, öğrencilerin rehberlik desteğine duyduğu ihtiyaç ve öğretmenlerin yaşadığı iş yükü ve iletişim kopuklukları bu sistemin birer dezavantajı olarak görülmektedir. Servis saatlerinin düzenlenmesi, kaliteli beslenme hizmetleri sunulması ve rehberlik destekli uyum programlarının uygulanması, dijital yoklama sistemi, çevrim içi veli görüşmeleri, GPS ile araç takibi, şoför eğitimi gibi farklı öneriler taşımalı sistemin geliştirilmesi için katılımcı grup tarafından sunulmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle ilkokullardaki taşımalı eğitim sürecine ilişkin öğrenci hizmetleri, öğretmenler, okul idarecileri, veliler ve araştırmacılara yönelik öneriler sıralanmıştır.