Güç sistemlerinde geçici durumların alternative transients program (ATP) ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA NUR ÖZDAMAR

Danışman: MUSTAFA ŞEKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Elektrik enerjisine olan talebin artmasıyla birlikte elektrik üretim, iletim ve dağıtım ağı daha kapsamlı ve karmaşık bir yapıya dönüşmektedir. Bu sebepten büyüyen güç ağının analizi de zor bir hal almaktadır. Olası arızalar güç kalitesini ve ilgili cihazların çalışma hassasiyetlerini etkilediğinden dolayı güç sistemlerinin analizinin yapılması enerji sürekliliği için önem taşımaktadır. Bu yüzden enerji sürekliliğinin sağlanabilmesi adına güç sistemi içerisinde oluşabilecek arızalar için hızlı ve ekonomik çözümler bulunması gerekmektedir. Yıldırım çarpmaları, güç sistemlerinde önemli hasarlara yol açtığından dolayı önemli konulardan bir tanesidir. Yüksek gerilim direkleri ve transformatörleri, bu tür etkilerden korunmak amacıyla koruma topraklaması ile donatılmaktadır. Havai iletim hatlarında yıldırım genellikle koruma iletkenine ya da direğe isabet eder. İletim hattı yıldırım darbesinden etkilendiğinde, yıldırımdan kaynaklanan akım direğin topraklama sistemi üzerinden toprağa ulaşır. Ancak bu durumda direk üzerinde bulunan topraklama direnci sebebiyle yüksek gerilimlerin oluşması durumu ortaya çıkmaktadır. Eğer bu gerilim seviyesi, izolatörlerin darbe gerilim dayanımını aşarsa izolatörlerin zarar görmesi kaçınılmazdır. Bu yüzden yüksek gerilim iletim hatlarında direk topraklama direncinin doğru bir şekilde belirlenmesi hayati önem taşır. Bu problemlerden hareketle, bu tezde pilon direkli iletim hattının yıldırım çarpmasına maruz kalması durumunda oluşan aşırı gerilimler Alternatif Transients Programı (ATP) ile modellenerek analiz edilmiştir.