XIII. ve XIV. yüzyıllarda Moğolların Anadolu'ya etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF KARADAĞ
Danışman: ABDULLAH KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya'yı etkisi altına alan Moğol istilasının, Anadolu toprakları içerisinde de görülmesi kaçınılmazdı. Anadolu Selçuklu Devleti'nin en kudretli şahsiyetlerinden biri olan I. Alaeddin Keykubad, Moğol istilasına karşılık geniş çaplı önlemler almış ve bir müddet bu istilayı Anadolu topraklarından uzak tutmuştur. Fakat daha sonra yerine geçen II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in aldırmaz tutumları, zevk ve eğlenceye düşkün tavırları, diğer taraftan devletin güçlükle bastırdığı Babailer İsyanı, Moğolları Anadolu'ya çeken en büyük etkenlerdendir. Baycu Noyan kumandasındaki Moğol ordusu ile Anadolu Selçuklu ordusu, Sivas'ın 80 km doğusunda Zara ile Suşehri ilçeleri arasında yer alan Kösedağ mevkiinde karşı karşıya geldi. Moğol ordusu hiçbir mukavemet göstermeyen Selçuklu öncü birliklerini bozguna uğrattı. Utanç verici bir mağlubiyetle sonuçlanan savaşın ardından Moğollar, Anadolu topraklarını istila ederek yağma ve katliamlara başladılar. Moğolların Anadolu'ya gelmesiyle beraber bu topraklar onlardan olumlu ve olumsuz olarak, siyasi, iktisadi, demografik, sosyal ve kültürel açılardan etkilenmeye başlamıştır. Bu istilasının olumsuz etkilerine karşılık, Moğolların önünden kaçan Türkmenlerin Anadolu'ya gelmeleri ve buraları kendilerine yurt edinmeleri olumlu bir etki olarak değerlendirilir. Bu göç dalgasının Anadolu'nun Türkleşmesine büyük katkı sağlamıştır. Sultan I. Alaeddin Keykubad'ın zamanında oldukça güçlü olan devlet, onun ölümünden sonra yanlış politikalar sonucunda Moğol boyunduruğu altına girmiştir. Böylece çöküş vetiresine giren Türkiye Selçukluları zamanla dağılmaya başlamış ve yerine yeni yeni beylikler kurulmaya başlamıştır. İlerleyen zamanlarda dünyaya hükmedecek olan Osmanlı beyliği de bunlardan birisidir. Anahtar Kelimeler: Anadolu Selçuklu, Moğol İstilası, 1243 Kösedağ Savaşı, Moğol Etkileri