Ortaöğretim öğrencilerinin tümevarımsal muhakeme becerilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLTEN EROL
Danışman: Handan Demircioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin tümevarımsal muhakeme becerileri incelenmiştir. Ortaöğretim öğrencilerinin karşılaştıkları problemlerin çözümünde kullandıkları tümevarımsal muhakeme sürecinin aşamaları incelenmiş ve bu aşamaların birbiri ile olan ilişkisi tespit edilmiştir. Tümevarımsal muhakeme süreci özel durumlarla başlar ve bu özel durumların genellenmesine dayanan sonuç çıkarma ve problem çözmeden oluşur. Matematik eğitiminde tümevarımsal muhakeme, sayılar ve şekiller arasındaki ilişkinin bulunması, örüntülerin keşfedilmesi ile bağlantılı bir süreçtir. Araştırmaya katılan 188 ortaöğretim öğrencisine alan yazını taraması sonucu tümevarımsal düşünce gerektiren, örüntü bulma ve ilişkileri genelleme konusunda geliştirilen 3 soruluk yazılı sınav uygulanmıştır. Yazılı sınav gönüllü öğrencilere üç farklı günde toplam üç aşamada uygulanmıştır. Daha sonra seçilen öğrenciler ile yarı-yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler nitel yöntemler ile analiz edilmiştir. Bu çalışmada, tümevarımsal muhakeme aşamaları Cañadas'ın (2007) oluşturduğu, 7 aşamalı model temel alınarak Navruz'un (2012) uyarladığı gözlemleme, gözlemlerin organizesi, yordama, yordamanın testi, genelleme, genellemenin testi olmak üzere altı kategoride toplanmıştır. Aşamaların hangi öğrenme alanında nasıl sergilendiği ve varsa aşamalar arası ilişkiler, elde edilen nitel veriler yardımıyla yorumlanmıştır. Bulgular, yordamanın testi ve genellemenin testi aşamalarında başarının çok düşük olduğunu göstermiştir. Ayrıca elde edilen bulgular, şekil verilmeyen sorularda başarının daha düşük olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra tümevarımsal muhakeme süreci aşamaları arasında güçlü bir ilişkinin varlığını ve öğrencilerin herhangi bir aşamadaki başarısının bir sonraki aşamadaki başarısını etkilediği tespit edilmiştir.