RATLARDA GABAPENTİN'İN KIKIRDAK İYİLEŞMESİNDEKİ ROLÜNÜN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ AYDIN
Danışman: SEYRAN KILINÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kıkırdak yaralanmalarının sıklığı ile birlikte kıkırdak yaralanmalarının başlattığı dejenaratif süreçlerin görülme sıklığı ortalama yaşam sürelerinin uzaması ve obezitenin yaygınlaşması nedeniyle giderek artmaktadır. Hastaların öncelikli yakınmaları ağrıdır. Tedavi yaklaşımlarının tamamının amacı ağrıyı giderip hastaların yaşam kalitesini artırmak ve günlük aktivitelerine bir an önce dönmelerini sağlamaktır. Bu tezin konusu olan çalışmada ağrı tedavisinin tüm basamaklarında adjuvan analjezik olarak kullanılabilen, nsaii ve steroid gibi analjeziklerin daha düşük dozlarda kullanılmasını sağlayarak yan etkilerini azaltmayı amaçlayan, hastaların anksiyete, uyku ve yaşam kalitelerinde de etkili olan ve nöropatik ağrı gibi dirençli ağrılarda dahi etkinliği kanıtlanmış olan gabapentinin analjezik etkisini gösterirken eklem kıkırdağında dejeneratif süreç veya yapım yıkım dengesine olan etkisinin histopatolojik olarak incelemesi sonucunda gabapentinin kıkırdak iyileşmesindeki rolünün gösterilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma grupları için 32 adet 24-26 haftalık 200-220 gr ağırlığında erişkin dişi Wistar Albino cinsi rat kullanılmıştır. Ratlar 8'erli 4 gruba ayrılmıştır. 1. grup 15. gün kontrol grubu, 2. grup 15. gün gabapentin grubu ve 3. grup 45. gün kontrol grubu ve 4.grup 45. gün gabapentin grubu olarak belirlenmiştir. 2. ve 4. gruba 1200 mg/gün insan günlük kullanım doz miktarı her rat için kiloya uygun hesaplanarak 3 mg/gün oral gavaj yoluyla sırasıyla 15 ve 45 gün verilmiştir. Grup 1 ve grup 2 15. gün sonunda, grup 3 ve grup 4 ise 45. gün sonunda sakrifiye edilerek makroskopik inceleme ve hemotoksilen eosin ile boyanarak histopatolojik inceleme uygulanmıştır. Çalışmamızda makroskopik değerlendirmede Uluslararası Kıkırdak Araştırma Derneği makroskopik kıkırdak tamir değerlendirmesine göre istatistiksel olarak Ki Kare testi, Kruskal-Wallis testi, Wilcoxon İşaret testi ve Mann-Whitney testi sonucunda herhangi bir grubun makroskopik görünüm olarak diğer gruplara karşı üstünlüğü izlenmedi.(p>0,05) Çalışmamızda Uluslararası Kıkırdak Araştırma Derneği mikroskobik değerlendirme skalasına göre istatistiksel olarak Ki Kare testi sonucunda 15. gün gabapentin grubunun hücrelerinin dağılımı ve subkondral kemiğin etkilenme durumu bakımından kontrol grubuna göre farkı anlamlı bulundu. (p=0,011<0,05) (p=0,018<0,05) Ayrıca istatistiksel olarak gabapentin verilen gruplarda kontrol gruplarına göre olumsuz bir bulguya rastlanmadı. Sonuç olarak kıkırdak rejenerasyonu çok az olmasına rağmen kullanılan tedavi yöntemleriyle dejenerasyon sürecini yavaşlatmak veya durdurabilmek amacıyla cerrahi dışı tedavilerde yapılan çalışmaların sayısı giderek artmaktadır. Fakat halen yüz güldürücü sonuçlar tam olarak alınamamıştır. Histopatolojik ve istatistik bulgular düşünüldüğünde kısa dönemde gabapentin kullanımının kıkırdak iyileşmesinde olumlu etkileri olabileceği fakat bu etkilerin uzun süreli ilaç kullanımıyla devam etmeyebileceği düşünüldü. Ayrıca gabapentinin kıkırdak üzerine makroskopik ve mikroskobik olarak olumsuz bir etkisine rastlanılmadı. Çalışmaların sayısının ve kapsamının arttırılması adına çalışmamızın yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Gabapentin, rat, kıkırdak iyileşmesi, adjuvan analjezik.