Süleyman Giryânî'nin Necmü'l-Kulûb'u (İnceleme-metin)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatı Böl., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYDİ KİRAZ

Danışman: Alim Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

XIX. yüzyılın ikinci yarısı ile XX. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşayan Süleyman Giryânî, Divriği'nin yetiştirdiği önemli şairlerden biridir. Sivas'ın bu küçük ilçesinde doğan Giryânî, burada yaşamış, burada ölmüştür. Şair, II. Abdulhamid döneminde Divriği bölgesinde açılan okullarda uzun süre öğretmenlik yapmış, emekli olduktan sonra da fahri olarak talebe okutmaya devam etmiştir. Giryânî'nin bilinen tek eseri, Necmü'l-Kulûb'dur. Eser dinî, tasavvufî, ahlakî bir mesnevi hüviyetini taşımaktadır. Eserin muhtevasında, Hz. Ali ve Ehl-i Beyt'in faziletlerini anlatan âyet-i kerimeler, hadis-i şerifler, bu referansların manzum yorumları; halifelik meselesi, Sıffin Savaşı, Hakem Olayı; Eimme-i İsnâ-Aşer'in hayatları, menkıbeleri ile öğüt içerikli manzumeler anlatılmıştır. Bu çalışmanın merkezinde Hz. Ali olduğundan öncelikle Hz. Ali'nin hayatı hakkında kısa bir bilgi verilmiş, ardından Hz. Ali'ye nispet edilen, muhtevası Hz. Ali olan bazı manzum ve mensur eserler, tanıtılmıştır. Giryânî hayatı ve edebî şahsiyeti hakkında bilgi verilirken ansiklopedik, antolojik kaynaklar, süreli yayınlar ve şairin tek eseri olan Necmü'l-Kulûb mesnevisinden ve bazı kaynaklarda yayımlanmış olan şiirlerinden faydalanılmıştır. Son olarak Necmü'l-Kulûb'un şekil ve muhteva unsurlarının tahlili yapılmış ve tek nüshası tespit edilen Necmü'l-Kulûb'un transkripsiyonu yapılmıştır. Ek başlığı altında Giryânî'nin Necmü'l-Kulûb dışındaki şiirlerine yer verilmiş; şahıs, eser ve yer isimlerinden oluşan dizin bölümüyle çalışma sonlandırılmıştır.