Yazma Eğitiminin İki Yüzü: Sınıf Öğretmenlerine Metin Yazmayı Öğretme Öz-Yeterlik İnancı İle 3 ve 4. Sınıf Öğrencilerinin Hikaye Yazma Tutumu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL ÇETİN
Danışman: Aysel Arslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin metin yazmayı öğretme öz yeterlik inancı ile ilkokul 3 ve 4. sınıf öğrencilerinin hikâye yazma tutumu incelenmiştir. Araştırma, karma yöntem ve karma yöntem desenlerinden olan sıralı açıklayıcı desen kullanılarak yürütülmüştür. Nicel veriler, Metin Yazmayı Öğretme Öz Yeterlik Ölçeği, İlkokul 3 ve 4. Sınıf Öğrencileri İçin Hikâye Yazmaya Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nicel verileri destekleyen nitel veriler ise öğretmen görüşme formları ile toplanmıştır. Öğretmenlerin metin yazmayı öğretme öz yeterliği yüksek düzeyde tespit edilmiştir. Katılımcıların MYÖÖ puanlarının cinsiyet, yaş, çalışma süresi ve öğrenim durumlarına göre anlamlı farklılık göstermemiştir. HYYTÖ sonuçlarına bakıldığında ise olumlu alt boyutta kız öğrenciler lehine, olumsuz tutum alt boyutunda erkek öğrenciler lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Diğer bir anlamlı farklılık ise sınıf düzeyi değişkeninde olumlu tutum alt boyutunda 3. sınıf öğrencileri lehine, olumsuz tutum alt boyutunda 4. sınıf öğrencileri lehine olmuştur. Anne eğitim durumu değişkeni açısından bakıldığında olumlu tutum alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Annesi ortaokul mezunu olan öğrencilerin puanı, annesi lise, üniversite ve lisansüstü mezunu olan öğrencilere göre daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Olumsuz tutum alt boyutunda ise anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Baba eğitim durumu değişkeninde olumlu tutum ve olumsuz tutum alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Nitel veriler, öğretmenlerin yazma sürecine başlarken, yazma sürecinde ve yazma sürecini değerlendirirken bireysel farklılıkları dikkate aldığını, ihtiyaca göre hareket ettiğini, öğrencileri işe kattığını, öğrencilerin yaratıcılığını destekleyen uygulamalar kullandığını göstermektedir. Öğretmenlerin hikâye yazma çalışmalarında en çok kullandığı yöntem ve etkinlikler; beyin fırtınası, görsellerle hikâye oluşturma, kelime küpleri, hikâye tamamlama, taslak oluşturma, geri bildirim verme olmuştur. Öğrenciler, hikâye yazma sürecinde başlama güçlüğü, olayları genişletememe, hikâyeyi sonuçlandıramama, kurgu/olay örgüsü oluşturamama sorunları yaşarken öğretmenler bu sorunları örnek metin inceleme, taslak oluşturmaya yardım etme gibi etkinliklerle aşmaya çalışmaktadır. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin kendilerini metin yazmayı öğretme sürecinde yeterli hissetmelerinin öğrencilerin tutumlarına doğrudan yansımadığını, süreçte kullanılan yöntemler, geri bildirimler ve öğrencilerin bireysel farklılıklarının öğrenci tutumları üzerinde daha başat rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda yazma öğretiminde öğretmen öz yeterliği ile öğretim sürecine ilişkin uygulamaların birlikte ele alınmasının önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.