Üniversite Öğrencilerinin Afete Yönelik Tutumları ile Stresle Başa Çıkma Tarzları Arasındaki İlişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLDEN GÜL
Danışman: Semra Kocataş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma üniversite öğrencilerinin afete yönelik tutumları ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olan araştırmanın evrenini, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi merkez kampüsünde öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde, evreni bilinen örneklem formülü kullanılarak hesaplanmış ve küme örneklem yöntemiyle fakültelerden tabakalı rastgele örneklem yöntemiyle seçilmiş 634 öğrenci yer almıştır. Araştırma, Sivas il merkezinde bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi merkez kampüsünde 11 Mart-31 Mayıs 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Afet Tutum Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS v.22 paket programında frekans, yüzde, Pearson Momentler Çarpımı, Lineer Regresyon Analizi, t testi, Mann Whitney U testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal Wallis H Testi, Cronbach Alfa Analizi, Bonferroni Post Hoc Testi, Tamhane's T2 Post Hoc testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada anlamlılık düzeyi p<0,05 alınmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %22,9'u sağlık alanında öğrenim görmekte, %77,1'i sağlık alanı dışında öğrenim görmektedir. Öğrencilerin, yaş ortalaması 20,98±1,74 yaştır. Öğrencilerin %56,8'i kadın olup %50,6'sının Devlet yurdunda kaldığı, %92,3'ünün çalışmadığı, %98,3'ünün bekâr olduğu ve %50,8'inin gelirinin giderine eşit olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin %51,3'ünün bir afetle karşılaştığı, %65,2'sinin afetle en az bir kez karşılaşmış olduğu ve %90,7'sinin deprem afetine maruz kaldığı belirlenmiştir. Öğrencilerin %79,2'sinin afet eğitimi almadığı, %74,6'sının afete kendisini hazırlıksız hissettiği ve %57,3'ünün afete hazır olmama nedeninin eğitimsizlikten kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin %73,3'ü son altı ayda stresli bir durumla karşılaşmış olup %54,3'ü stresli durumla uyuyarak baş etme yolunu seçmiştir. Bu baş etme yollarını telefon/bilgisayarla uğraşmak ve sigara içmek takip etmiştir. Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği Kendine Güvenli Yaklaşım ile Afet Tutum Ölçeği Bilişsel boyutu ve Afet Tutum Ölçeği Davranışsal boyutu puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği Kendine Güvenli Yaklaşım ile Afet Tutum Ölçeği Duyuşsal boyutu puan ortalamaları arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği Kendine Güvenli yaklaşım puanı, İyimser Yaklaşım Puanı ve Boyun eğici yaklaşım puanları arttıkça Afet Tutum Ölçeği'nin Bilişsel boyut, Davranışsal boyut ve Toplam puanlarında artış olduğu; Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği Sosyal Desteğe Başvurma ve Çaresiz Yaklaşım puanlarında artma olduğunda Afet Tutum Ölçeğinin Davranışsal boyut, Duyuşsal boyut ve toplam puanlarında azalma olduğu belirlenmiştir. Gençlerin afetler konusunda doğru bilgi, bilinç ve farkındalık geliştirmesiyle afetlere hazır oluş mümkün olabilecek ve afetlerin olumsuz etkileri en aza indirgenebilecektir. Afetlerin zararlarını azaltmada temel felsefe afet daha gerçekleşmeden gerekli tedbirler almak olmalıdır. Özellikle halk sağlığı hemşireleri "afet hemşireliği" bakış açısı ve anlayışıyla üniversite öğrencilerinin ve tüm toplumun afetlere hazır oluşluklarını, afetlere yönelik inanç ve tutumlarını, afet gibi yoğun stresli yaşam olaylarındaki stresle başa çıkma tarzlarını "araştırıcı" rollerini kullanarak değerlendirmeli, "eğitici" ve "danışmanlık" rollerini kullanarak bireylerin yetersiz olan bilgi, beceri ve tutumlarını geliştirmelidir.