Püskürtmeli kurutucuda enkapsüle edilmiş propolisin sakız üretiminde kullanım olasılığının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE BOSTANCI
Danışman: Evren Gölge
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Propolis, balarılarının (Apis mellifera L.) ağaçlardan genç sürgün, yaprak, kozalak, bitki tomurcukları ve ağaçların kabuklarından topladığı farklı reçine, polen, yağ ve mumsu maddeleri metabolik salgıyla harmanlayıp oluşturdukları son derece kuvvetli antifungal, antibakteriyel, antiviral, antioksidan, antikanser, antienflamatuar etkiye sahip reçinemsi bir maddedir. Propolisin farmasötik ve gıda endüstrilerinde doğal antioksidan ve antimikrobiyal olarak kullanım potansiyeli yüksek gözükmektedir. Bununla birlikte propolisin gıdalarda kullanım alanı alkolde çözünmesi, kuvvetli tat ve aromasından dolayı sınırlıdır. Son yıllarda enkapsülasyon teknolojisi, fonksiyonel gıdalarda kullanılan aktif lipofilik gıda bileşenlerinin korunması, kontrollü salınımı, raf ömrünün uzatılması için kullanılmaktadır. Bu yöntemle aktif bileşenlerin kontrollü salınımı ve formülasyonların kararlılığını arttırılması sağlanırken, kötü lezzet ise maskelenebilmektedir. Propolisin diş çürümesinde etkili olan Streptococcus mutans bakterisine karşı iyi bir in vivo ve in vitro antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğundan propolisin diş çürümesini önlediğini bildirmiştir. Bu çalışmada propolisin püskürtmeli kurutma yöntemi ile mikroenkapsülasyon işlemi gerçekleştirilmiş ve %1, %3, %5 ve % 9 oranlarında bir sakız formülasyonu kullanılmıştır. Mikroenkapsüle propoliste ve üretilen sakız örneklerinde Taramalı Elektron Mikroskopu (SEM) ile partikül yapısı, gravimetrik yöntem ile mikroenkapsülasyon verimi, higroskopisite, nem miktarı, DPPH (Diphenyl-1-(2,4,6-trinitrophenyl)hydrazyl) yöntemi ile serbest radikal yakalama yeteneği, spektrofotometrik yöntem ile toplam flavonoid içeriği, Folin-Ciocateau yöntemi ile toplam fenolik içeriği belirlenmiştir. Ayrıca mikroenkapsüle propolis ve üretilen sakız örneklerinin in vitro ortamda Disk Diffüzyon yöntemi ile diş çürümelerine yol açan S. mutans üzerinde antimikrobiyal etkisi araştırılmıştır. Çalışma sonucunda püskürtücülü kurutucuda mikroenkapsüle edilmiş propolis katılarak üretilen sakız ile gıda sanayine fonksiyonel bir ürün kazandırılmıştır. Ayrıca püskürtmeli kurutma yönteminin, gıdaların yapısına dışarıdan eklenen biyoaktif bileşenleri üretim esnasındaki teknolojik koşullara karşı da koruduğu bir kez daha ortaya konmuştur.