Kardiyovasküler hastalığı bulunan bireylerde sağlığı geliştirme modeline göre verilen bireysel fiziksel aktivite danışmanlığının kardiyak risk faktörleri ve fiziksel aktivite düzeyine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM OTU

Danışman: Şerife Karagözoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma kardiyovasküler hastalığı (KVH) bulunan, düzenli fiziksel aktivite yapmayan bireylerde Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeli (SGM)' ne dayandırılarak hazırlanmış fi-ziksel aktivite danışmanlığının fiziksel aktiviteye yönelik davranışlarında, değiştirilebilir risk faktörlerine, egzersiz engel/yarar algılarına, fonksiyonel kapasitelerine etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Deneysel özellikteki araştırmanın örneklemini Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hasta-nesi Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ünitesi uzman hekimi tarafından Kasım 2015 – Ka-sım 2016 tarihlerinde rehabilitasyon programına katılması karar verilmiş, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 56 bireyden oluşmuştur. Müdahale ve kontrol grupları rastgele be-lirlenmiştir. Kontrol grubuna standart fiziksel aktivite eğitimi, müdahale grubuna SGM' ye dayalı fiziksel aktivite danışmanlığı uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak; Tanıtıcı Bilgi Formu, Risk Faktörleri ve Test Sonuçları Kayıt Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II), Fiziksel Aktivite Alt Boyutu, Egzersiz Yarar/Engel Algıları Ölçeği (EYEÖ), sadece müdahale grubunda Nola J. Pender'in SGM' ye göre geliştirilmiş Bireysel Görüşme ve Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Gruplara çalışmanın başlangıcı, altıncı ve yirminci haftada açlık kan şeker-lerine (AKŞ), trigliserid (TG), total kolesterol (TK), düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL), yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL), insülin değerlerine bakılmış, fonksi-yonel kapasite ölçümleri için Kardiyopulmoner Egzersiz Testi (KPET), Solunum Fonksiyon Testi (SFT), Altı Dakika Yürüme Testi uygulanmıştır. Araştırmanın uygulanması için etik kuruldan, kurumdan, bireylerden bilgilendirilmiş yazılı onam alınmıştır. Bireylerin TG, bel çevresi, maximal oksijen tüketimi (VO2max), metabolik eşdeğer (MET), SYBDÖ fiziksel aktivite alt boyutu ve EYEÖ ölçeği puanlarının tekrarlayan ölçümlerinde müdahale grubu lehine, TK, LDL, HOMA-IR (İnsülin direnci indeksi), kilo, BKİ ve yağ yüzdeleri değerlerinde müdahale grubu içinde olumlu yönde istatistiksel önemli fark olduğu sap-tanmıştır (p 0.05). Sonuç olarak; SGM uygulanan KVH' ı bulunan bireylerde egzersiz yarar/engel algı-ları, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, vücut kompozisyonları ve fonksiyonel kapasitelerinin olumlu olarak etkilendiği bulunmuştur. Bu bağlamda da modelin KVH' ı bulunanlarda fiziksel aktiviteyi arttırmak için uygulanabileceği önerilmiştir.