Türkiye'de gelir dağılımı adaletinin sağlanmasında aile ve sosyal hizmetler bakanlığının rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYHAN ÜNAL
Danışman: Bünyamin Demirgil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Devletlerin başlıca amaçlarından birisi de toplumun refah seviyesini artırmaktır. Toplumun refah düzeyinin yükseltilmesi gayrisafi milli hasılanın artırılması ve bunun da toplumu oluşturan bireyler arasında adil bir şekilde dağıtılması ile mümkündür. Gelirin adil olarak dağıtılmaması birtakım ekonomik ve sosyal problemlerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Gelir dağılımının sadece piyasa koşulları ile gerçekleştirilmesi durumunda gelir dağılımında adalet olumsuz olarak etkilenmekte ve piyasanın başarısız olmasına neden olmaktadır. Bu durumda diğer piyasa başarısızlıklarında olduğu gibi gelir dağılımı konusunda da kamu müdahalesi zorunlu hale gelmektedir. Kamu müdahalesinde en etkili yöntem olarak maliye politikası araçlarından vergi ve kamu harcamaları yaygın olarak kullanılmaktadır. Kamu harcamaları bilhassa gelir eşitsizliğinin azaltılması ve gelirin yeniden dağıtılması açısından sıklıkla kullanılan önemli bir maliye politikası aracıdır. Kamu kesimi tarafından gerçekleştirilen sosyal transfer harcamalarının geliri yeniden dağıtıcı etkisi harcamanın türüne göre değişiklik göstermektedir. Devletin dar gelirli bireyler lehine gelir dağılımını değiştirmek maksadıyla yaptığı bütün harcamaları sosyal amaçlı transfer harcamaları olarak değerlendirilmektedir. Sosyal amaçlı transfer harcamaları bilhassa gelişmiş ülkelerde daha yaygın olarak kullanılan bir maliye politikası aracıdır. Günümüzde bu harcamalar gelir dağılımında adaletin sağlanmasında giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Devletler gelir eşitsizliğini azaltmaya yönelik çeşitli ekonomi politikaları izlemekte ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan bireylere destek sunmak için birtakım sosyal yardım programları yürütmektedir. Türkiye'de sosyal yardım faaliyetlerinin yürütülmesinden büyük ölçüde sorumlu olan kurum Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'dır. Bu bağlamda bakanlık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma çerçevesinde ayni ve nakdi yardımlar, sosyal ve ekonomik destek, barınma ve gıda yardımları, evde bakım yardımı, engelli ve yaşlı yardımları, aile yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları gibi çeşitli hizmetleri yerine getirerek gelir dağılımında adaleti sağlama ve gelir dağılımı eşitsizliğini azaltmada önemli rol üstlenmektedir.