Arap gramerinde irabta mahalli olan ve olmayan cümleler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAHİN ŞİMŞEK
Danışman: Mustafa Kayapınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Arap gramerinde iªrâbta mahalli olan ve olmayan cümleler" adlı çalışmamızda nahiv ilminin en önemli konularından biri olan cümlenin, nahiv ve iªrâbdaki konumunu belirlemeye ve nahivcilerin cümlenin iªrâbına olan yaklaşımlarını ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızda, iªrâbta mahalli olan ve olmayan cümlelerin tespiti, bu cümlelerin tanıtılması, iªrâbta mahallinin olup olmadığı tartışmalı olan cümlelerin deliller ışığında değerlendirilmesi ve Arap gramerinde bir cümlenin iªrâbta mahallinin olup olmadığından neyin kastedildiğini ele aldık. Ayrıca bu çalışmada kısaca cümleden, cümlenin kuruluş yollarından, cümlenin unsurlarından, cümlenin kısımlarından ve Arap dilinde iªrâb olgusundan da bahsettik. Çalışmamız esnasında, mananın bütünlüğü için cümlenin ibare içerisindeki durumunun en az müfret kelimenin cümle içerisindeki durumu kadar önemli olduğunu gördük. Ancak buna rağmen klasik nahiv âlimlerinin cümle konusuna ya hiç değinmediklerini ya da sadece kelime ile bağlantısı söz konusu olduğu zaman değindiklerini ve bu sebeple de modern dilciler tarafından eleştirildiklerini farkettik. Yine çalışmamızda, nahivcilerin iªrâbta mahalli olan ve olmayan cümlelerin sayısı hakkında ihtilaf halinde olduklarını tespit ettik. Fakat bu ihtilafın daha çok yüzeysel ve tasnifte olduğunu da gördük. Örneğin bazı nahivciler haber olarak gelen cümleyi bir başlık altında ele alırken diğer bazı nahivciler bunu üç başlık altında ele almışlardır. Yine çalışmamızda, bir cümlenin iªrâbta mahallinin olup olmadığını tespit ederken, cümlenin müfretle te'vîl edilip edilmediğine yani başka bir cümlenin unsuru olup olmadığına bakıldığını gördük.Yine çalışmamızın sonucunda iªrâbta mahalli olmayan cümlelerin sayısının yedi, iªrâbta mahalli olan cümlelerin sayısının da on olduğunu tespit ettik. Anahtar Sözcükler: Cümle, iªrâb, mahall, müfret, unsur, gramer.