Alt ekstremite amputasyonunun beden imajı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU HEDEF YİĞİT
Danışman: Meryem Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, alt ekstremite amputasyonunun beden imajı ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacı ile yapıldı. Araştırmanın tipi: Bu çalışma, tanımlayıcı ve retrospektif tipte bir araştırmadır. Yöntem: Araştırmanın evrenini 2012-2017 yılları arasında Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesinde alt ekstremite amputasyonu yapılan toplam 179 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden ve dâhil olma kriterlerini karşılayan 49 hasta oluşturdu. Veriler anket formu, Ampute Beden İmajı Ölçeği ve Yaşam Kalitesi (SF-36) Ölçeği kullanılarak toplandı. Veri toplama aşamasında, telefonla yapılan araştırmaya katılma davetini kabul eden hastalar evlerinde ziyaret edildi, çalışmanın amacı açıklandı ve anket formları ev ortamında yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Çalışmada tanımlayıcı veriler için yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma kullanıldı. Çalışmada verilerin normal dağılmadığı belirlendiğinden, iki değişkenli parametrik olmayan verilerin puan ortalamalarının karşılaştırılmasında Mann Whitney U, ikiden fazla değişkenli parametrik olmayan verilerin puan ortalamalarının karşılaştırılmasında Kruskall Wallis testi, beden imajı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalamasının 62.71±13.10, %61.2'sinin 60 yaş üstü, %73.5'inin erkek, %55.1'inin ilkokul düzeyinde eğitime sahip olduğu, %81.6'sının evli, %91.8'inin herhangi bir işte çalışmadığı ve %57.1'inin kentsel bölgede yaşadığı belirlendi. Bireylerin %53.1'inin amputasyon etiyolojisinin Diyabetes Mellitus olduğu, bireylerin beden imajı ve yaşam kalitesi puanlarının düşük olduğu bulundu. Bireylerin beden imajı toplam puanı ile fiziksel rol güçlüğü, vitalite, ruhsal sağlık, sosyal fonksiyon, ağrı ve genel sağlık alt boyutlar arasında; kişisel alt faktörü ile fiziksel rol güçlüğü, vitalite, ruhsal sağlık, ağrı ve genel sağlık alt boyutu arasında; sosyal alt faktörü ile yaşam kalitesi'nin (SF-36) tüm boyutları arasında; fonksiyonel alt faktörü ile fiziksel rol güçlüğü, vitalite, ruhsal sağlık, sosyal fonksiyon ve genel sağlık alt boyutu arasında; istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlendi. Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre amputasyonlu bireylerin değişen beden imajı ile ilişkili psikolojik sıkıntı yaşadıkları ve yaşam kalitelerinin olumsuz etkilendiği belirlendi. Anahtar kelimeler: Amputasyon, alt ektremite amputasyonu, beden imajı, yaşam kalitesi, hemşirelik