TÜRKİYE'DE İŞSİZLİK SÜRESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN YAŞAM SÜRDÜRME ANALİZİ İLE ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Ekonometri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ KARAPINAR
Danışman: Şebnem Zorlutuna
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İşsizlik, çalışabilecek durumda ve çalışma isteğinde olan kişilerin bir bölümünün çeşitli sebeplerden işlerinin olmamasını, çalışamamalarını ifade etmektedir. Bir ekonomideki işsizlik oranı ise, söz konusu ekonomideki işsizlerin toplam işgücü içindeki payı ifade eder. İşsizlik, küreselleşmenin ve işsizlik oranlarının hızla artması sebebiyle dünyada ve Türkiye'de en çok mücadele edilen problemlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. İşsizlik sorunu ne kadar önemli ise işsiz geçirilen süre de o kadar önemlidir. İşsizlik süresinin uzaması öncelikle bireysel ve toplumsal sonrasında ise ekonomik açıdan yıkıcı etkiler oluşturmaktadır. Bu bağlamda işsizlik süresini etkileyen faktörlerin araştırılması ve gereken önlemlerin alınması oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de ortalama işsizlik süresini ve işsizlik süresine etki eden faktörleri Yaşam Sürdürme Analizleri ile belirlemektir. Bu amaçla, 2015-2018 yıllarına ait TÜİK Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Anketi verilerinden yararlanılarak Yaşam Tablosu, Kaplan-Meier ve Cox Regresyon Yöntemleri ile yıllık bazda işsizlik oranları, yıllık ortalama işsizlik süreleri ve işsizlik süresini etkileyen faktörler incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre Yaşam Tabloları yöntemi kullanılarak bireylerin referans yılda işsiz kalma olasılıkları değerlendirildiğinde; 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılları sonunda bireylerin işsiz kalma olasılıkları sırasıyla 0.56; 0,48; 0,51 ve 0,46 olarak belirlenmiştir. Kaplan-Meier ve Cox Regresyon yöntemi ile ortalama işsizlik süreleri, 2015 yılında 8,9 ay, 2016 yılında 8,3 ay, 2017 yılında 8,6 ay ve 2018 yılında ise 8,2 ay olarak belirlenmiştir. 2015 yılı hariç olmak üzere 2016, 2017 ve 2018 yıllarında bireyin çalıştığı son işinde Sosyal Güvenlik Kurumuna kayıtlılık durumu değişkeninin işsizlik süresi üzerinde etkili faktör olduğu görülmektedir. Tüm analizlerin sonuçları yıllar itibari ile farklılık gösterse de iş bulma süresini etkileyen ortak değişkenlerin; medeni durum, hane halkı tipi, maddi yoksunluk durumu, SGK kayıtlılık durumu, işsizlik yardımı alma durumu, cinsiyet, eğitim seviyesi, hane halkı sorumlusu olma durumu değişkenleri olduğu belirlenmiştir. Sonuçta işsizlik süresine etki eden bu faktörlerden bazıları, bireyin kontrol edebileceği faktörlerken bazıları ise bireyin kontrolü dışında olan dışsal faktörlerdir. Bireyler sahip olduğu bazı özelliklerini değiştirerek, politika yapıcılar ise çalışma sonucunda elde edilen değişkenleri dikkate alarak bireylerin işsizlik süresini kısaltabilirler. Anahtar Kelimeler: Yaşam Sürdürme Analizi, Yaşam Tablosu, Kaplan-Meier, İşsizlik Süresi, Cox Regresyon