Ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel güven hakkındaki algıları ve görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK KARAKUŞ
Danışman: Soner Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KARAKUŞ, Burak, Ortaokullarda Görev Yapan Öğretmenlerin Örgütsel Güven Hakkında Algı ve Görüşleri, Yüksek Lisans Tezi, Sivas, 2019. Milli Eğitim Temel Kanununa göre millli eğitimin genel amaçlarından birisi öğrencilere ilgi ve kabiliyetlerini gerçekleştireceği bilgi, beceri ve olumlu davranışlar kazandırarak onları hayata hazırlamak, kendilerini mutlu edecek ve toplumun refahına katkı sağlayacağı bir meslek sahibi olmalarını sağlamaktır. Eğitim-öğretimin girdisi ve çıktısı olan öğrencilerin istenilen yönde yetiştirilmesinde, öğretmenlerin görev ve sorumluluklarının gereğini en iyi şekilde gerçekleştirmeleri önemlidir. Bu bağlamda öğretmenlerin görev yaptıkları kurumun yöneticisi, meslektaşları ve paydaşlarıyla (veli) güvene dayanan olumlu ilişkiler kurması, karşılaşılan sorunlarda birlikte karar alınarak hareket edilmesi, kaliteli bir eğitim ortamının oluşturulması gibi faktörler eğitim örgütü olan okulların amaçlarının gerçekleştirilmesinde temel etkenler olarak ön plana çıkmaktadır. Araştırmanın amacı, ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel güven algı düzeyleri ve görüşlerini belirlemek, ayrıca güven düzeyinin seçilen demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek, elde edilen sonuçlara göre eğitim örgütlerinde güveni artıracak öneriler geliştirmektir. Araştırma deseni olarak açımlayıcı karma desen tercih edilmiştir. İki boyutta yürütülen araştırmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama modeli, nitel boyutunda olgu bilim deseni esas alınmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda evren ve örneklem belirleme yoluna gidilmemiştir. 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında Sivas il merkezinde yer alan 14 ortaokulda görev yapan 278 öğretmen nicel boyutun çalışma grubunu oluşturmaktadır. Maksimum çeşitlilik ve kolay ulaşım örneklemesine göre 20 öğretmen ise nitel boyutun çalışma gurubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda, Yılmaz (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan ''Örgütsel Güven Ölçeği'' ile toplanan veriler, SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz, içerik analizi ve sürekli karşılaştırma tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularında ortaokul öğretmenlerinin örgütsel güvene ilişkin algı düzeyinin genel olarak yüksek düzeyde olduğu, boyutlar açısından incelediğinde ise ortaokul öğretmenlerinin en çok yöneticilerine güvendiği belirlenmiştir. Bu sırayı vi meslektaşlara güven ve paydaşlara olan güvenin takip ettiği saptanmıştır. Yöneticiye güven, meslektaşa güven ve paydaşlara güven olmak üzere üç alt boyut ile genel güven puanının demografik değişkenlere göre analizi sonucunda; yöneticiye güven ve meslektaşa güven boyutunda hiçbir değişkenin anlamlı bir farklılık göstermediği bulgusuna ulaşılmıştır. Paydaşlara güven alt boyutunda cinsiyet, yaş, mesleki hizmet süresi ve okuldaki hizmet süresi değişkenleri, genel güven puanında ise mesleki hizmet süresi değişkenin anlamlı bir farklılık gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel boyutundaki bulgulara göre öğretmenler güveni kendini rahat ve huzurlu hissettiğim bir ortam, etkili iletişim kurulan ilişkiler şeklinde ifade ederken, güvenilir kişiye ait özellikleri samimi davranmak, tutarlı olmak, verdiği söze sadık kalmak, çevresine karşı yardım sever olmak şeklinde sıralamıştır. Öğretmenlere göre kaliteli eğitim, öğrencinin akademik başarısına katkı sağlama, çalışma ortamında etkili iletişim, rahat ve huzurlu ortamının sağlanabilmesi bakımından güven ortamının önemli olduğu tespit edilmiştir. Yöneticilerin öğretmenlere karşı adaletli davranması, tutarlı davranışlar sergilemesi, samimi olması, her manada destek olması, saygılı olup hoşgörü göstermesi gibi davranışlar sergilemesi öğretmenler ile yöneticiler arasında güvene dayalı ilişkilerin kurulmasında önemli bir etkisinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Meslektaşlarla güvene dayalı ilişkiler oluşması sorumluluğun gereklerini tam olarak yerine getirme, yardımsever olma, etkili iletişim kurma, değer verdiklerini hissettirme ve paylaşılan durumların sır olarak kalması gibi davranışlardan olumlu etkilendiği görülmüştür. Paydaşlara (veli) güvende ise öğrencileri hakkında bilgi alışverişinde bulunma, tavsiyelerde bulunma, adil davranma, karşılıklı görevleri yerine getirme, öğrenci ile mekân ve zamana bağlı kalmadan ilgilenme gibi faktörlerin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır Nicel ve nitel boyuttan elde edilen bulgular birlikte incelendiğinde, araştırmaya katılan öğretmenlerin ölçek için verilen yanıtlar ile görüşme formu aracılığıyla toplanan verilerin analizi sonucunda uyarlanan tema ve alt kategoriler bakımından örgütsel güvene ilişkin algı ve görüşlerin benzerlikler olduğu ifade edilebilir. Bu bağlamda nitel boyuttan elde edilen bulguların nicel bulguları açıklayan ve destekleyen nitelikte olduğu söylenebilir. Bu çerçevede araştırma nicel ve nitel bulgulardan yararlanarak literatür, uygulayıcılar ve araştırmacılara güvene dayalı bir okul ortamının sağlanması yönünde önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Güven, örgütsel güven, öğretmen, ortaokul