İmikimod ile uyarılmış fare psöriazis modelinde sistemik glatiramer asetat kullanımının tedavi edici etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERMATOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKNUR DEMİRAN
Danışman: Rukiye Yasak Güner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Psöriazis; etiyolojisi multifaktöriyel olan, otoinflamatuar, kronik bir deri hastalığıdır ve dünya popülasyonunun yaklaşık %2'sinde görülmektedir. Üzerinde en çok çalışılan dermatolojik hastalıklardan biri olmasına rağmen patofizyolojisi halen tam anlaşılamamıştır. Lezyonların oluşumunda, T hücre aktivasyonu sonucunda bazı proinflamatuar sitokinlerin seviyelerinde artma, T-regülatuar (T-reg) hücrelerin disfonksiyonu ve antiinflamatuar sitokinlerin seviyelerinde azalma suçlanmaktadır. Glatiramer asetat (GA); günümüzde multipl skleroz (MS) tedavisinde kullanılan, 4 aminoasitten oluşan bir moleküldür. T-helper 2 (Th2) yolağında aktivasyon, T-reg hücre fonksiyonlarında iyileşme ve antiinflamatuar sitokinlerde artış sağlayarak etki ettiği bilinmektedir. Bu çalışmada, psöriazis ve MS'in immünolojik benzerliklerinden yola çıkarak GA'nın antiinflamatuar ve T-reg hücrelerin fonksiyonlarındaki olumlu etkisinden faydalanarak, sistemik kullanımının psöriazis fare modelinde tedavi edici etkisinin olup olmadığının araştırılması hedeflenmiştir. Bu bilgilerden yola çıkarak 54 adet, 16-18 haftalık, dişi immün kompetan BALB/c fare, her grupta 6 fare olacak şekilde rastgele 9 gruba ayrılmıştır. Negatif kontrol grubu hariç 8 grupta %5 imikimod krem kullanılarak psöriazis benzeri model oluşturulmuştur. 4 gruba imikimod krem uygulama süresince sırasıyla 2 mg/kg/hafta 2 doz metotreksat (MTX), 1ml/kg/gün 7 doz salin, 50 mcg 4 doz GA ve 100 mcg 4 doz GA subkutanöz (s.c) olarak verilmiştir. 3 gruba ise psöriazis benzeri model oluştuktan sonra sırasıyla 2mg/kg/hafta 2 doz MTX, 50 mcg 4 doz GA ve 100 mcg 4 doz GA s.c olarak verilmiştir. Gruplar arasında klinik, histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak tedavi etkinliği açısından karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, psöriazis fare modelinde düşük doz sistemik GA, histopatolojik olarak referans ilaçtan sonra tedavi edici etkinliği en yüksek grup olarak bulunmuştur. İmmünohistokimyasal boyamalar incelendiğinde ise, düşük doz sistemik GA tedavisinin referans ilaçtan daha etkin olduğu gösterilmiştir.