II. Abdülhamid dönemi Selanik madenleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEREN ÇINAR
Danışman: Ömer Demirel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Muhtelif din, dil ve kültürden gelen insanların yaşamış olduğu Osmanlı Devleti, uzun asırlar boyunca çeşitli coğrafyalara hükmetmiştir. Osmanlı Devleti'nin, sahip olduğu topraklar yer üstü ve yer altı kaynakları bakımından da oldukça zengindi. Osmanlı Devleti, bu Balkanlar üzerine yaptığı fetihler neticesinde buradaki maden rezervlerini de hâkimiyeti altına almıştı. Zengin maden çeşitliliği ile büyük ehemmiyete sahip olan Balkanlar, Osmanlı Devleti için ekonomik açıdan her zaman önemini korumuştur. Selanik Vilayeti de bu bölgede bulunması hasebiyle oldukça geniş maden rezervine sahipti. Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) döneminde devlet, birçok alanda yapmış olduğu yeniliklere ek olarak madencilik sektöründe de hayata geçirdiği batılı tarzdaki çeşitli düzenlemeler ile bir ilerleme kaydetmişti. Gerçekleştirilen kanunnameler ile Osmanlı madenciliğinin bir düzene oturtulması hedeflenmiştir. Bu düzenlemelerin yansıması, Selanik Vilayeti madenlerinde de net bir şekilde görülmektedir. Sektörde yapılan düzenlemeler neticesinde Selanik'te maden keşfi için yapılan başvurularda ve imtiyaz taleplerinde artış meydana gelmişti. Bunun en önemli sebebi, nizamnamelerin bağlayıcı olmasından imtiyaz sahiplerinin hakları güvence altına alınmıştır. Genellikle gayri müslimlerin maden imtiyazına sahip oldukları Selanik'te müslüman kişilerin pek fazla başvuru yaptığı bilinmemekteydi. Çünkü Osmanlı tebaasına mensup halk, dönem itibari ile zor günler geçirdiğinden maden işletecek gücü kendinde bulamıyor veyahut da işletmeye başlasa dahi madeni finanse edecek yeterli gücü bulamıyordu. Bu çalışmada ise Osmanlı Devleti'nin Selanik Vilayeti dâhilinde bulunan madenlerinin 1876-1909 yılları arasında geçirdiği değişimler ele alınmıştır.