Okullarda hayat boyu öğrenme kültürüne ilişkin öğretmenlerin algı ve görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ÇALIŞKAN TOYOĞLU
Danışman: SONER DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalıĢma, hayat boyu öğrenme kültürü (HBÖK) kavramı temel alınarak yürütülmüĢtür. AraĢtırmanın amacı, öğretmenlerin HBÖK algılarını ve görüĢlerini incelemektir. AraĢtırmada nicel ve nitel yöntemler birlikte kullanılmıĢtır. AraĢtırmanın nicel kısmı iliĢkisel tarama modelinde desenlenmiĢ olup Doğan ve ÇalıĢkan Toyoğlu tarafından geliĢtirilen, "Hayat Boyu Öğrenme Kültürü Ölçeği" veri toplama aracı kullanılmıĢtır. Nitel bölümde ise yarı yapılandırılmıĢ görüĢme formu kullanılmıĢ olup öğretmenlerin HBÖK hakkındaki görüĢleri değerlendirilmiĢtir. Bu bağlamda araĢtırma zenginleĢtirici desen kapsamında yapılandırılmıĢtır. Ġki araĢtırma yönteminin birlikte kullanılmasıyla konu ile ilgili daha kapsamlı ve derinlemesine bilgi edinilmesi, araĢtırma sonucunda daha güvenilir ve sağlıklı çıkarımlarda bulunulması amaçlanmıĢtır. AraĢtırmada evren ve örneklem belirleme yoluna gidilmemiĢtir. Bunun yerine Sivas il merkezinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerden bir çalıĢma grubu oluĢturulmuĢtur. Buna göre 12 ilkokulda görev yapan 142 öğretmen; 14 ortaokulda görev yapan 214 öğretmen; 11 lisede görev yapan 123 öğretmen, toplamda 479 öğretmen çalıĢma grubunu oluĢturmaktadır. Nicel bölümden elde edilen verilerin analizinde dağılımın normal çıkması nedeniyle öğretmenlerin HBÖK algılarını betimlemek için T testi ve One-way Anova Testleri kullanılmıĢtır. Nitel bölümden elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz, içerik analizi ve karĢılaĢtırma tekniği kullanılmıĢtır. HBÖK ölçeği ve alt boyutları, seçeneklere göre kodlanan puan aralığı (SKPA) dikkate alınarak değerlendirildiğinde, çalıĢma grubundaki öğretmenlerin anadilde iletiĢim yeterliği, matematiksel ve bilim-teknolojide temel yeterlikler, dijital yeterlikler, öğrenmeyi öğrenme yeterliği ve giriĢimcilik yeterliği boyutlarını "Katılıyorum" düzeyinde; yabancı dilde iletiĢim yeterliği boyutunu "Ne Katılıyorum Ne de Katılmıyorum" düzeyinde ve HBÖK ölçeğini toplamda „Katılıyorum‟ düzeyinde değerlendirdikleri görülmüĢtür. Ayrıca öğretmenlerin HBÖK ölçeğine yönelik algılarında cinsiyet, öğrenim durumu ve okulundaki çalıĢma süresi değiĢkenlerine göre anlamlı bir farklılık tespit edilmezken yaĢ, kıdem, branĢ, okuldan memnuniyet ve okul türü değiĢkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiĢtir. Nitel bulgulara göre araĢtırmaya katılan öğretmenlerin ifadeleri doğrultusunda HBÖK‟ye karĢı olumlu görüĢleri olduğu söylenebilir. Bu doğrultuda HBÖK‟nin alt yeterlikleriyle ilgili verilen ifadeler değerlendirildiğinde çoğunlukla ifadelerin milli ve kültürel değerleri geliĢtiriyor, akademik baĢarıyı artırıyor, evrenselliğe katkı sağlıyor, çağı yakalamayı sağlıyor, eğitim sistemini güçlendiriyor, altyapı yeterli olduğu için sağlıklı yapılabiliyor, özgüven veriyor Ģeklinde olması okullarda öğretmenlerin HBÖK‟yi yüksek düzeyde benimsediğini hissettirmektedir. Nitel ve nicel bulgular birlikte değerlendirildiğinde, öğretmenlerin gerek HBÖK ölçeğine vermiĢ oldukları cevaplar konusunda gerekse ortaya çıkan kategoriler ve temalar bağlamında HBÖK hakkında olumlu algı ve görüĢlere sahip oldukları söylenebilir. Bu durum ise nitel bulguların nicel bulguları desteklediği ve açıkladığı Ģeklinde yorumlanabilir. Bu kapsamda araĢtırmanın nitel ve nicel bulgularından faydalanarak alanyazına ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuĢtur. Anahtar Sözcükler: Öğretmen, Okul, Hayat boyu öğrenme, Hayat boyu öğrenme kültürü