Osmanlı Devleti'nin İran'a yönelik istihbarat faaliyetleri (1789-1876)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUNİRA QAYUM
Danışman: Ahmet Yüksel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1789-1876 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu ile İran'daki siyasi teşekkül arasındaki ilişkilerde istihbarat faaliyetleri yoğun ve önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışma, söz konusu dönemde gerçekleştirilen istihbarat faaliyetlerini incelemekte ve her iki devletin bu faaliyetleri nasıl gerçekleştirdiklerini ortaya koymaktadır. Öncelikle, Osmanlı İmparatorluğu'nun ve İran'daki devletin dış politika hedefleri ve stratejileri ele alınarak, istihbarat faaliyetlerinin temel amacı ve önemi incelenmiştir. Ardından, her iki devletin istihbarat teşkilatlarının yapıları, işleyişleri ve etkinlikleri detaylı bir şekilde analiz edilerek, bu süreçte yaşanan başarılar ve zaaflar belirlenmiştir. Ayrıca, Osmanlı-İran sınırlarında görev yapan casusların rolleri ve faaliyetleri üzerinde durulmuştur. Son olarak, 1789-1876 döneminde Osmanlı İmparatorluğu ile Kaçar (İran) Devleti arasında yaşanan siyasi münasebetler ve rakip güçlerin etkisi de değerlendirilerek, bu süre zarfında gerçekleştirilen istihbarat faaliyetlerinin sonuçları ve etkileri üzerinde durulmuştur. Bu çalışma, Osmanlı-İran istihbarat tarihine ışık tutarken, aynı zamanda dönemin siyasi ve askeri gelişmelerini de anlamaya katkı sağlayacaktır.