Sosyal dışlanmanın engelli kadın istihdamı üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH YILDIZ

Danışman: ZİYNET BAHADIR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kadının engelli olmasına sosyolojik bir boyuttan bakmayı amaçlayan bu çalışma, engelli kadının istihdam edilme boyutundaki vurgulara odaklanmıştır. Engelli kadınların istihdam sorunlarının ele alınması; kadınların erkeklerle eşit haklara ve özgürlüklere sahip olması gerektiğini savunarak, onların toplumsal hayatta dezavantajlı durumunu değiştirmeyi amaçlayan feminist hareket açısından önemlidir. Çünkü feminist hareket ile engellilik hareketi toplumda var olan baskılara ve sosyal dışlanmaya karşı koyabilmek için örgütlenmişlerdir. Toplumumuzda, hem kadının hem de engelli kadının evden dışarı çıkması istenmemektedir. Bu bakımdan bu iki düşünceyi de bir potada ele almak ve sorunları ayrı ayrı değil de birlikte değerlendirip çözüme kavuşturmak daha kolay olacaktır. Bu açıdan her iki hareket için de istihdam sorunu büyük önem arz etmektedir. Engelli istihdamı konusunda ülkemizde bazı sorunlar yaşanmaktadır. Bu sorunların başında; temel eğitim, mesleki eğitim, iş yerlerindeki fiziksel çalışma koşulları vb. gelmektedir. Ülkemizde engellilerin, mesleki eğitim yönünden yetersiz bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. Bunun temel sebebi de mesleki eğitimlerin istihdam odaklı olmayışıdır. Bu nedenle engelli kadınlar kamusal alana dahil olamamakta, ihtiyaçlarını karşılayamamakta ve toplumsal hayatla bütünleşememekte kısaca sosyal dışlanmaya maruz kalmaktadırlar. Engelli kadının istihdam sorunu eğitimle bağlantılıdır. Ailelerin engelli kızlarının 'kendini kurtaracak kadar okusun yeter' anlayışı ile hareket etmesi nedeniyle engelli kızlar, eğitim olanaklarından yeterince yararlanamamaktadırlar. Bu duruma her ilde engelliler için bir meslek lisesinin olmaması da eklenince engelli kadının eğitim hakkını kullanmasını güçleştirmektedir. Eğitim ile ilgili olarak yaşanan bu eksiklikler kadının istihdamı konusunda da bazı sıkıntıları beraberinde getirmektedir. Eğitim düzeyi ve niteliklerinin düşük olmasının yanı sıra istihdam konusundaki politikaların yetersizliği, toplumun ve işverenlerin engelli kadına karşı olumsuz önyargı ve tutumları, vb. engelli kadın istihdamını olumsuz etkileyen etmenlerdir. Dolayısıyla engelli kadın yaşadığı toplumla bütünleşememekte ve sosyal olarak dışlanmaya maruz kalmaktadır.