Sivas valileri (1848-1878)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAMER ARSLANBÜKEN

Danışman: ÖMER DEMİREL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Küçük bir beylikten bir dünya devleti meydana getirmeyi başaran Osmanlı Devleti, yükselişini merkeziyetçilik anlayışı çerçevesinde şekillendirdiği idari teşkilatına borçludur. Sağlam temellere oturttuğu merkez teşkilatının yanında güçlü bir taşra idaresi de inşa etmiştir. Devletin zayıflamasına paralel olarak taşrada sıkıntılar baş göstermiş, II. Mahmud döneminde modern yönetim ilkeleri ışığında idari sistem düzenlemeye çalışılmış, taşra idareside bu değişikliklerden payına düşeni almıştır. Önlemlerin yetersiz gelmesi ve sorunların devam etmesi üzerine özellikle XIX. yüzyılda nizamname, yönetmelik ve talimatnameler ardı sıra yayınlanırken taşra teşkilatı yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Bu çalışmamızda taşra idaresinin bel kemiği olan valilik kurumu ve kurumun başında bulunan validen yola çıkılarak taşra idaresinin tarihsel süreçte geçirdiği değişimler ele alınmak istenmiştir. Devletin kuruluşundan, taşrada merkeziyetçiliğin zayıflamasıyla ortaya çıkan ve merkeziyetçiliği yeniden hâkim kılınmasını hedef alan uygulamalara kadar valilik kurumu ve vali hakkında ayrıntılı incelemelerde bulunulmuştur. Sivas örneği üzerinden vali atamaları, görev yerine gidiş süreleri, çalışma biçimleri, sahip olduğu yetkiler, resmi ilişkileri, görevden alınma sebepleri araştırmamızın ana konusunu oluşturmaktadır. 1848-1878 yılları arasında Sivas'ta görev yapan valilerden hareketle taşranın yönetim sistemi açıklanmaya çalışılırken temel olarak Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan tasnifler ve belgelerden faydalanılmıştır. Valinin atanma sürecinden başlayarak şehirden ayrılmasına kadar geçirdiği tüm aşamalar analiz edilerek taşra idaresiyle ilgili genel çıkarımlara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Taşra İdaresi, Sivas, Valilik Kurumu, Vali, Sivas Vilayeti, Taşra Nizamnameleri, Vali Atamaları, Vali Yetkileri.