Türkiye'de sağlık hizmetlerinin finansmanında ortaya çıkan sorunlar ve çözüm önerileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK SAY

Danışman: Merve Tuncay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık hakkı ülkemizde anayasal bir haktır. Bu hakkın verilebilmesi için kamunun ve özel sektörün sağlık harcaması yapması gerekmektedir. Bu harcamanın etkin bir şekilde yapılması için finansal kaynaklara ihtiyaç vardır. Ülkemizde sağlık harcamaları, vergiler, Sosyal Güvenlik Kurumu katılım payları, özel sağlık sigortaları ile finanse edilmektedir. Fakat karma sistem uygulanmasına rağmen sağlık harcamalarının büyük bir kısmı kamu tarafından finanse edilmektedir. Bu çalışmada 2002-2020 yılları arasındaki Türkiye, Almanya, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nin toplam sağlık harcamaları, sağlık harcamalarının gayri safi yurtiçi hasılasından aldıkları payı, kişi başına düşen sağlık harcamalarının OECD ve TÜİK verileri incelenerek karşılaştırma yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda Türkiye'nin OECD, Avrupa Birliği ve incelenen devletlerinin sağlık harcaması bakımından çok geride kaldığı tespit edilmiştir. Özellikle 2008 küresel finansal kriz ve 2019 Covid-19 salgını döneminde harcamaların ve gayri safi yurt içi hasıladan aldıkları paylarda azalma, OECD ortalaması ve diğer ülkelerin gerisinde kaldığı görülmektedir. 2003 yılından uygulamaya giren Sağlıkta Dönüşüm Programının da Türkiye'deki sağlık harcamalarını ve finansmanını ne kadar verimli hale getirip getirmediği incelenmiş sonuç olarak hala istenilen sonuca ulaşılamadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla, Kişi Başına Düşen Sağlık Harcaması, Sağlık Finansmanı, Sağlık Harcaması, Vergiler