Şor Ağzının Eski Türkçeye Göre Söz Varlığı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİKE OKUTANSOY

Danışman: Özlem Ayazlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Eski Türkçede ve Şor Ağzında bulunan ortak kelimelerin ses denklikleri, ses bilgisi ve şekil bilgisi Nadejda N. Kurpeşko TANNAGAŞEVA ve Prof. Dr. Şükrü Halûk AKALIN'ın Şor Sözlüğü çalışmasından hareketle incelenmiştir. Birinci bölümde, Şor Türklerinin tarihi, nüfusu, yaşadıkları coğrafya, toplumsal yapısı, yaşam tarzı, inanç sistemleri ve Şor ağzının Türk dilleri arasındaki yeri ile ilgili bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, yöntem hakkında bilgi verilmiş ve Şor ağzı ile ilgili yapılan literatür taraması aktarılmıştır. Üçüncü bölümde, Eski Türkçe ve Şor Türkçesine ait ortak söz varlığına dayanan verinin ses ve yapı bilgisiyle ilgili bazı incelemeler yapılmıştır. Dördüncü bölüm çalışmamızın asıl bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde Şor ağzının Eski Türkçe ve Hakas Türkçesi ile ortak söz varlığı yer almaktadır. Son bölüm olan beşinci bölümde ise Şor ağzı ve Eski Türkçenin ortak söz varlığını içeren veri tablolar hâlinde aktarılmıştır. Elde edilen diğer dilbilgisel çıkarımlara da bu bölümde yer verilmiştir. Buna göre Şor ağzının anlam birliği ve şekil bilgisi gözetilerek Eski Türkçeyle toplam 1114, Orta Türkçeyle de 100 denkliği bulunan kelime tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Şor Türkçesi, Eski Türkçe, söz varlığı, ses bilgisi, söz yapımı