PSİKİYATRİ HASTALARINDA TEDAVİYE UYUM SOSYAL DESTEK VE YAŞAM KALİTESİ DURUMUNUN BELİRLENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜLENT KOCAKAHYA

Danışman: Havva Tel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma psikiyatri hastalarında tedaviye uyum, sosyal destek ve yaşam kalitesi durumunu belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 9 Nisan - 30 Haziran 2018 tarihlerinde Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğinde ayaktan takip edilen, psikiyatrik hastalık tanısı almış, 18 yaş ve üzeri, en az bir yıldır ilaç kullanan, iletişim kurulabilen ve araştırmaya katılmaya kabul eden 327 psikiyatri hastası oluşturmuştur. Araştırmada verilerin toplanmasında " Kişisel bilgi formu", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği", "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe Versiyonu", "Morisky Tedavi Uyum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verileri yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Çalışmamızdan elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile değerlendirilmiştir. Araştırma verileri parametrik şartları sağladığından bağımsız iki grup için iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi (t testi), ikiden fazla grup için tek yönlü varyans analizi(ANOVA) kullanılmıştır. İkiden fazla gruplu karşılaştırmalarda farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için Tamhane's T2 testleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü ve düzeyini belirlemek için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p 0.05) fakat kadın hastaların sosyal destek, yaşam kalitesi ve ilaç uyum puanlarının erkek hastalara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Medeni durumu, eğitim durumu, aile tipi, birlikte yaşadığı kişiler, çalışma durumu, ekonomik durum, yaşadığı yer durumu, ilaç alımı ve kontrole gidilmesinin desteklenmesi durumu, ilaç yan etkisi yaşama durumu, yardıma ihtiyacı olduğunda destek alabilme durumu, destek aldıkları kişi durumu ve alınan desteğin yeterlilik durumuna göre hastaların sosyal destek, yaşam kalitesi ve ilaç uyum puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Evli, yüksek eğitimli, geniş ailede eşi ve çocukları ile birlikte ve kendi evinde yaşayan, çalışma durumu olan yardıma ihtiyacı olduğunda destek alabilen, ilaç yan etkisi yaşamayan, ilaç alımı ve kontrollere gidilmesi desteklenen, aileden destek alan ve alınan desteği yeterli bulan hastaların sosyal destek, yaşam kalitesi ve ilaç uyum puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Hastaların sosyal destek, yaşam kalitesi ve ilaç uyumu puanları arasındaki istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve güçlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Hastaların sosyal destek düzeyleri arttıkça yaşam kalitesi ve tedaviye uyumun arttığı, ilaç uyumu arttıkça yaşam kalitesinin arttığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: psikiyatrik hastalık, tedaviye uyum, sosyal destek, yaşam kalitesi