Suriyeli ebeveynlerin istismar farkındalığının bazı değişkenlere göre incelenmesi: Malatya ili örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAİDE KILINÇ ELTANTAWY

Danışman: MİRAÇ BURAK GÖNÜLTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocuk ihmal ve istismarı çocuk refahını tehdit eden en önemli sorunlardan biridir. Son yıllarda küresel ölçekte yaşanmaya devam eden savaş ve insani krizler de çocuk istismarı sorununu önemli ölçüde artırmaktadır. Bu noktada savaş ortamından kaçarak ülkemize sığınan Suriyeli çocuklar istismar noktasında daha fazla risk altında bulunmaktadır. Bu nedenle çocuğun büyüme ve gelişimine kalıcı hasarlar veren istismardan korunması bir zorunluluk olup bireysel ve toplumsal düzeyde mücadeleyi gerektirmektedir. Bu bağlamda ebeveynlerin istismar farkındalığı istismarla mücadelede ilk ve etkili bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırmada Malatya ilinde ikamet eden Suriyeli ebeveynlerin çocuk istismarı ve ihmali konusundaki farkındalıklarının bazı değişkenler açısından belirlenmesi amaçlanmıştır. Ebeveynlerin istismar farkındalık düzeyleri; sosyodemografik özellikleri, ebeveynlerin geçmiş istismar öyküleri ve çocuk ihmal ve istismarına ilişkin bilgi sahibi olup olmamaları gibi bazı değişkenler temelinde ele alınmıştır. Nedensel karşılaştırma modeline dayalı olarak gerçekleştirilen bu çalışmada veri toplama aracı olarak Pekdoğan (2017) tarafından geliştirilen İstismar Farkındalık Ölçeği-Ebveyn Formu ve katılımcıların sosyodemografik bilgilerine ilişkin soruların olduğu, araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyodemografik Veri Formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Araştırmanın Cronbach's Alpha iç tutarlılık değeri ,69 olarak bulunmuştur. Araştırma verilerinin istatistiksel analizi sonucu Suriyeli ebeveynlerin genel olarak istismar farkındalık düzeyi orta seviyede çıkmış olup en düşük farkındalık düzeyi çocuklarının cinsel konulardan söz etmesi durumu, en yüksek farkındalık ise çocuklarının vücudunda darp izine rastlamaları durumu ile ilgilidir. Ayrıca ebeveynlerin farkındalık durumunun, sosyoekonomik düzey hariç diğer sosyodemografik özelliklere göre (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, aile yapısı), geçmiş istismar öyküsüne göre ve son olarak ihmal ve istismar ile ilgili bilgi sahibi olup olmama durumuna göre anlamlı olarak farklılaştığı saptanmıştır. Sonuç olarak Suriyeli ebeveynlerde yaş arttıkça istismar farkındalık düzeyi düşmekte, eğitim düzeyi arttıkça farkındalık düzeyi de artmaktadır. Erkek ebeveynlerin farkındalık düzeyi kadın ebeveynlere kıyasla daha düşük olarak bulunmuştur. Çekirdek aile yapısına sahip ebeveynlerin farkındalık düzeyleri geniş/parçalanmış ve tek ebeveynli aile yapısına sahip olanlara kıyasla daha yüksek olarak bulunmuştur. Geçmiş istismar öyküsü bulunan ebeveynlerde farkındalık düzeyi daha düşük, ihmal istismara ilişkin bilgisi olan ebeveynlerde farkındalık düzeyi daha yüksek olarak bulunmuştur.