Ortaöğretim coğrafya derslerinde doğal afetlerin infografikler ile öğretiminin öğrenci başarısına ve dersin tutumuna etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA DOĞRU
Danışman: Hakan Koç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, coğrafya dersinde "Çevre ve Toplum" ünitesindeki "Afetlerin oluşum nedenlerini ve özelliklerini açıklar", "Afetlerden korunma yöntemlerini açıklar" kazanımlarının öğretiminde infografik (Hikayeleştirerek görselleştirme) kullanımının nasıl yapıldığına dair örnek çalışmalar sunmak ayrıca coğrafya öğretiminde infografik kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve derse olan tutumlarına etkisini incelemektir. Söz konusu amaç çerçevesinde; İnfografik kullanımı coğrafya öğretiminde, öğrencilerin akademik başarısına etki ediyor mu? İnfografik kullanımı öğrencilerin coğrafya derslerine olan tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkiliyor mu? Sorularına cevap bulmak amacıyla doğal afetlerin öğretimi hakkında infografikler hazırlanmıştır. Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden geçerlilik ve güvenilirliği yüksek, deneysel desen ile hazırlanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan görselleştirilmiş bilgi kaynakları (İnfografikler) ile ortaöğretim 10. sınıf seviyesinde okuyan öğrencilerden deney ve kontrol grubu olmak üzere iki ayrı grup oluşturulmuştur. Bu deney ve kontrol grupların da infografiklerle eğitim öncesi ve sonrasında öğrencilerin akademik başarılarında coğrafya dersine tutumlarında farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Oluşturulan gruplardan deney grubuna coğrafya dersinin "Doğal Afetler " konuları infografik kullanılarak yapılan ders etkinlikleri ile işlenirken, kontrol grubuna ise infografik kullanılmadan yapılan derslerin etkinlikleri arasındaki fark incelenmeye çalışılmıştır. Uygulamaya başlanılmadan önce ölçme aracı geliştirilmiştir. Ölçme aracı coğrafya dersi amaç, hedef ve davranışlarına uygun olarak hazırlanmış ve uzman görüşü alınmıştır. Ölçme aracı bilgi düzeyini ölçmeye yönelik 30 soruluk bir testten oluşturmaktadır. Ayrıca yine araştırma öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerine coğrafya dersine karşı tutumlarını ölçmek amacı ile "coğrafya dersi öğrenme- sevgi tutum ölçeği" uygulanmıştır. Araştırma deneysel temelli bir çalışma olup10 sınıf seviyesinde ki öğrencilerin bilgi düzeylerini ölçmek için ön test hazırlanmıştır. Araştırmanın uygulama safhasında doğal afetler ile ilgili kazanımlar, deney grubuna görselleştirilmiş bilgi kaynakları (İnfografikler) ile yapılan ders etkinlikleri ile anlatılmıştır. Kontrol grubuna ise infografik kullanılmadan geleneksel yöntem ile dersler anlatılmıştır. Yapılan derslerin sonucunda deney ve kontrol gruplarına son test uygulanarak aralarında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim öğretim yılında Sivas il merkezinde ortaöğretim seviyesinde öğrenim gören öğrenciler oluştururken, araştırmanın örneklemini, Sivas ili içerisinde rahatlıkla uygulama yapabileceğimiz bir devlet okulu seçilmiştir. Nicel yöntem ile toplanan verilerin çözümlenmesinde SSPS 21.00 paket programı kullanılmıştır. Testler arasında bağımlı grupların karşılaştırılmasında nonparametrik testlerden olan Eşlenik çift testi Wilconxon testi ve Median testi kullanılmıştır. Bağımsız gurupların karşılaştırmasında Mann- Whitney U testi kullanılarak gruplar arasındaki farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen analiz sonuçlarına göre; kontrol gurubuna herhangi bir eğitim verilmediğinden ön test ve son test puanları arasında herhangi bir farklılığın olmadığı, kontrol gurubu ve deney gurubunun ön testleri arasında farklılığın olmadığı ve deney grubuna eğitim verildikten sonra ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılığın oluğu tespit edilmiştir. Ayrıca deney gurubu ve kontrol grubunun son testleri arasında farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney gurubunda ön test, son test ve yeniden test puanları arasında farklılığın ön test ile diğer testler arasında farklılığın olduğu, son test ve yeniden test arasında farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan yola çıkarak infografikler ile doğal afetlerin öğretimi yapılarak ders işlenen deney gruplarının akademik başarı puanları, geleneksel öğretim (Anlatım yöntemi ve ders kitapları vs.) kullanılarak ders işlenen kontrol grubu öğrencilerinin akademik puanlarından yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmada infografik kullanılarak coğrafya dersi işlenmesinin coğrafya derslerinde öğrenciye bilgiye ulaşmada kolaylık sağlayan, soyut konuların çeşitli görsel örneklerle desteklendiği yöntemlerin daha çok kullanılması gerektiği önerilmektedir. Öğrencinin coğrafya dersine olan tutumuna olumlu etkisini tespit eden çalışmalardan faydalanılarak ülkemiz eğitim sisteminde infografik tekniği ile bilgi gösterimi tekniği kalıcılığı artırmak amaçlı yaygın olarak kullanılması gerektiği de önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Coğrafya, İnfografik, Doğal Afetler, Eğitim, Öğretim, Teknoloji, Bilgi Teknolojileri, Ön test, Son test