Vergi suç ve cezaların caydırıcılığında denetimin etkinliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE NUR BOYRAZ
Danışman: Gazi Sonkur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vergiler, devletin en önemli finansman kaynaklarından birisidir. Aynı zamanda kamu gelirlerinin büyük bir kısmı vergilerden oluşmaktadır. Devlet, sosyal devlet olmanın getirdiği sorumlulukla kamu hizmetlerini tam ve zamanında yerine getirmek amacıyla gelirlerini en üst seviyede ve zamanında almak isteyecektir. Ancak mükellefler birtakım faktörlerin etkisiyle vergiye karşı farklı tepkiler gösterebilmektedirler. Vergiyi bir vatandaşlık görevi olarak görüp üzerine düşen ödev ve sorumlukların bilincinde olan bireyler, vergiye karşı daha uyumlu davranış göstermektedirler. Ancak vergi ödeme yoluyla gelirlerini kayba uğratmak istemeyen bireyler ise bu vergileri ödemeyerek ya da daha az ödeyerek vergilere karşı direnç göstermektedirler. Bu bakımdan bireylerde vergi ahlakı ve vergi bilinci olmadığı durumlarda vergi suçuna sebep olacak davranışlar ortaya çıkabilmektedir. Vergi denetimi ile vergi kaybına sebebiyet verecek kabahatlere ve vergi suçlarına müdahale edilmekte, kanun koyucunun belirlediği yasal çerçeve içinde bir takım cezai yaptırımlar uygulanmaktadır. Denetimler sonucunda uygulanan cezai yaptırımların caydırıcı olması ve bireyler üzerinde somut olarak etkilerinin hissedilmesi gerekmektedir. Bu nedenle hem vergi denetimlerinin hem de ceza sisteminin etkili ve verimli ölçüde uygulanıyor olması büyük önem arz etmektedir. Aynı zamanda kamu düzenini tesis etmek, bireyler arasında adaleti ve vergi ahlakını sağlamak için denetimler büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada vergi kabahatleri ve vergi suçlarının denetimler sonucu tespiti ve bu eylemlere uygulanan cezaların etkinliği ele alınmıştır. İlk bölümde vergi suç ve cezalarına ilişkin genel esasların tanımı yapılmış ve mükellef davranışları ile vergi uyumuna etki eden faktörler anlatılmış, vergi kabahatleri ile vergi suçları anlatılarak bu fiiller sonucunda uygulanacak cezalara değinilmiştir. İkinci bölümde Türkiye'de uygulanan vergi denetimin yapısı ve vergi denetim örgütü ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise vergi denetiminde etkinliği belirleyen faktörler incelenerek, yıllar itibariyle birtakım verilerden yararlanarak vergi denetimleri sonucunda tespit edilen kabahatler ve suçlara uygulanan idari ve adli cezaların etkinliğine değinilip sonuç ve değerlendirme kısmında ise önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Vergi, Vergi Kabahatleri ve Suçları, Cezai Yaptırımlar, Vergi Cezaların Caydırıcılığı, Vergi Denetimi, Denetimde Etkinlik.