Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerde diyabet yükü üzerine ilaç uyumunun etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA TOPCU

Danışman: Hatice Tel Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerde diyabet yükü üzerine ilaç uyumunun etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Kasım 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında bir devlet hastanesi dahiliye polikliniğine müracaat eden, 65 ve üzeri yaşta Tip 2 diyabet tanılı 250 birey ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Hasta Tanıtım Formu, Yaşlılarda Diyabetin Yükü Ölçeği (YDYÖ) ve Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Uyum Ölçeği(DTUÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde; sayı ve yüzdelik dağılımlar, ortalama, standart sapma, maksimum ve minimum değerlerin analizi, Bağımsız Gruplarda t testi, Tek Yönlü ANOVA varyans analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve Lineer Regresyon Analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerin yaş ortalamalarının 70.88±5.04 olduğu, %67.6'sının kadın, %66.8'inin evli, %38'inin ilkokul mezunu, %85.2'sinin il merkezinde ve %53.6'sının eşiyle evde birlikte yaşadığı belirlendi. Hastaların diyabet yılının 11.31±7.97 olduğu, %86'sında eşlik eden en az bir kronik hastalığının olduğu, %90.4'ünün düzenli sağlık kontrolüne gittiği belirlendi. Bireylerin Yaşlılarda Diyabet Yükü Ölçeği (YDYÖ) puanı 53.90±7.19, Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta Uyum Ölçeğipuanı 82.76±7.10 olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılanlarda diyabet hastalık yükünün orta düzeyin üzerinde, tedaviye uyumlarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Tip 2 Diabetes Mellitus tedavisine uyum ile diyabet hastalık yükü arasında düşük düzeyde, pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu; tedaviye uyum düzeyinin diyabet hastalığı yükünün %32.4'ünü anlamlı bir şekilde etkilediği, tedaviye uyum puanındaki bir birimlik artışın, diyabet hastalık yükü puanını 0.471 arttırdığı saptandı. Tip 2 DM'li yaşlı bireylerde diyabet tedavisine uyum düzeyi arttıkça, diyabet hastalığıyükünün anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi. Sonuç olarak, Tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde; diyabet hastalık yükünün orta düzeyin üzerinde ve diyabet tedavisine uyumun orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerde diyabet tedavisine uyum ile diyabet hastalık yükünü arasında anlamlı ilişki bulunduğu, yaşlı bireylerin diyabet tedavisine uyum düzeyindeki artışın diyabet hastalık yükünde anlamlı bir azalma etkisi yarattığı belirlenmiştir