SİVAS İLİNİN GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ ve RÜZGÂR HIZININ YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİN EDİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ŞAHİN

Danışman: CAHİT GÜRLEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enerji, toplumların geliŞmesinde ve refahında her zaman önemli bir faktör olmuŞtur. Enerji tüketimi, bir ülkenin ulaŞtığı geliŞmiŞlik düzeyinin bir ölçüsü olarak kabul edilmektedir. Tüm dünyada enerji tüketimi artmaya devam etmektedir. BaŞlıca enerji kaynakları; petrol, kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıtlardır. Türkiye‟nin enerji ihtiyacı çoğunlukla fosil yakıt ithalatı ile karŞılanmaktadır. Fosil yakıt kaynaklarının sınırlı olduğu, emisyonlarının çevreye ve ekosisteme zarar verdiği ve ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği bilinmektedir. Bu nedenle, güneŞ ve rüzgâr enerjisi gibi alternatif enerji kaynaklarına yönelik eğilim artmaya devam etmektedir. Fosil yakıt kaynakları sınırlı olmasına rağmen Türkiye; güneŞ, rüzgâr ve jeotermal gibi yenilenebilir enerji potansiyeli açısından Şanslıdır. Toplam güneŞ ıŞınımı ve rüzgâr hızı, seçilen bir bölgenin güneŞ ve rüzgâr enerjisi potansiyelinin tahmininde önemli meteorolojik verilerdir. Bu çalıŞmada, Sivas ilinin ortalama aylık toplam güneŞ ıŞınımı ve rüzgâr hızı beŞ farklı ölçüm istasyonundan, Divriği, Gemerek, Kangal, Sivas Merkez ve SuŞehri, elde edilen meteorolojik ve coğrafi veriler kullanılarak Yapay Sinir Ağları (YSA) yöntemi ile tahmin edilmiŞtir. Her ölçüm istasyonu için YSA modellerinin performansı, ortalama mutlak yüzde hatası (MAPE), ortalama sapma hatası (MBE), ortalama hata kareleri kökü (RMSE) ve R-kare istatistiksel test yöntemleri ile test edilmiŞtir. YSA yöntemi kullanılarak tahmin edilen güneŞ ıŞınımı ve rüzgâr hızı sonuçları, tüm istasyonların ölçüm verileriyle iyi bir uyum içerisindedir. YSA'nın Sivas ilinin güneŞ ıŞınımı ve rüzgâr hızı tahmininde etkili bir yöntem olduğu sonucuna varılmıŞtır. Sonuçların ilgili bölgedeki güneŞ ve rüzgâr enerjisi çalıŞmalarına katkı sağlayacağı düŞünülmektedir. Anahtar kelimeler: GüneŞ IŞınımı, Rüzgâr Hızı, Sivas, Yapay Sinir Ağları