Şizofreni hastalarında tedavi uyumunun antipsikotik ilaç yan etkileri ve cinsel işlev sorunları ile ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ KURTARAN
Danışman: Meral Kelleci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalıĢma, Sivas ilinde ayaktan takip edilen, antipsikotik tedavi alan Ģizofreni hastalarında tedavi uyumunun antipsikotik ilaç yan etkileri ve cinsel iĢlev sorunları ile iliĢkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıĢtır. AraĢtırma, tanımlayıcı ve kesitsel özellikte bir çalıĢmadır. AraĢtırma Sivas Ġl Sağlık Müdürlüğü Toplum Ruh Sağlığı Merkezinde, Sivas Ġl Sağlık Müdürlüğü Numune Hastanesi Psikiyatri Polikliniğinde, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğinde ayaktan tedavi alan, evli olan power analizine göre belirlenen 70 Ģizofreni hastasıyla yapıldı. AraĢtırmanın verileri KiĢisel Bilgi Formu, Morinsky Tedaviye Uyum Ölçeği, Liverpool Üniversitesi Antipiskotiklerin Yan Etkilerini Değerlendirme Ölçeği, Arizona Cinsel YaĢantılar Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde Frekans, Yüzde, Ki-kare analizi, korelasyon analizi, Durbin Watson testi, Lineer Regresyon analizi, t Testi, Kruskal Wallis H testi, Dunnet T3 Post Hoc testi, Mann Whitney U testleri kullanıldı AraĢtırmadan elde edilen sonuçlara göre, hastaların tümü en az bir yan etki yaĢamaktadır ve %52,9‟ u yan etki yaĢama durumunda doktora ilettiklerini ifade etmiĢtir. En fazla yaĢanan yan etkiler psikolojik yan etkiler, ekstrapiramidal yan etkiler, redherring etkiler ve hormonal yan etkilerdir. Hastaların %54.3‟ ünün yan etki yaĢama Ģiddeti orta düzeydedir. Hastaların %64,3‟ ünün tedaviye uyumu orta ii düzeyde, %27.1‟inin ise düĢük düzeydedir. Hem kadın hem erkek hastalarda cinsel iĢlev sorunları saptanmıĢtır. Kadın hastaların cinsel iĢlev sorunları ile tedaviye uyum düzeyi arasında negatif yönde zayıf güçlülükte anlamlı bir iliĢkinin olduğu saptanmıĢtır (r=-,341, p<0.05). ġizofreni hastalarının yaĢadığı yan etkiler arttıkça tedavi uyumlarının azaldığı saptandı (p<0.05). Antipsikotik kullanan Ģizofreni hastalarında yan etkiler ve cinsel iĢlev sorunlarının hastalarda tedaviye uyumu olumsuz yönde etkilediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: ġizofreni, Antipsikotik Ġlaç, Yan Etki, Tedaviye Uyum, Cinsel ĠĢlev Sorunları, Psikiyatri HemĢireliği