Beceri temelli fen sorularına yönelik fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKSEL CEYLAN
Danışman: Ahmet Turan Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada Liselere Giriş Sistemi (LGS) uygulamasıyla eğitim öğretim sistemimiz içinde yer almaya başlayan ve beceri temelli sorular olarak adlandırılan fen bilimleri dersinde uygulanan sorulara ilişkin öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) çalışması kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve son durumda uzman görüşlerinin alındığı dokuz adet açık uçlu sorunun yer aldığı görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Sivas iline bağlı il, ilçe ve köylerde görev yapan 33 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmaya konu olan katılımcılar maksimum çeşitlilik örneklemesine göre seçilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilerek verilere ait kategori ve alt kategoriler tablolar halinde yer sunulmuş ve yorumlanmıştır. Veri analizinde NVivo 11 programı kullanılmıştır. Araştırmaya ait sonuçlar değerlendirildiğinde öğretmenlerin araştırma sorularına ilişkin cevaplarının birbiri ile örtüştüğü görülmektedir. Beceri temelli soru kavramının algısına, fen eğitimine katkısına, öğretmen ve öğrenciler üzerindeki etkilerine ve programla ilişkisi bakımından değerlendirmelerine bakıldığında genellikle öğretmenlerin beceri temelli soruların üst düzey beceri belirleme konusunda etkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Beceri temelli fen sorularının genel anlamda fen eğitimine katkı sağladığına ve fen eğitiminde yer verilmesi gerektiğine, öğrenci gelişimine katkı sağladığına, öğrencileri sağladığı katkı açsından bakıldığında ise üst düzey beceri geliştirme, okuduğunu anlama günlük yaşam becerisi haline getirme durumlarının ortaya çıktığı görülmektedir. Araştırmanın bir diğer sonucu da sınavlarda sorulan beceri temelli fen bilimleri sorularının genel anlamda programda yer alan hedefler ve kazanımlarla uyumlu olduğuna fakat ders kitaplarının içerik ve soru tarzı bakımından beceri temelli fen soru kavramını karşılama konusunda yetersiz kaldığıdır. MEB tarafında aylık düzenli olarak yayınlanan örnek sorulara ilişkin yapılan araştırma sonuçlarından elde edilen veriler doğrultusunda öğretmenlerin genellikle uygulamayı verimli buldukları ve öğrencilerin beceri temelli fen sorularına yönelik alışkanlık kazanmaları yönünde olumlu dönütleri yanında soru sayısının yetersiz olduğu yönünde fikirlerin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eğitim sistemimizde yeni kullanılmaya başlanılan beceri temelli soruların genel anlamda öğrencileri tanımak amacıyla veya öğrenciye sağladığı katkılar açısından değerlendirerek daha fazla kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Beceri Temelli Fen Soruları, Fen Eğitimi, Fen Bilimleri Okuryazarlığı, Merkezi Sınavlar, Ölçme ve Değerlendirme, LGS, Üst Düzey Düşünme Becerileri