Sivas il merkezinde otizm spektrum bozuklukları yaygınlığı ve sağlık çalışanlarının otizm spektrum bozukluklarına yönelik bilgi ve tutumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE GÖLBAŞI
Danışman: YELTEKİN DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sivas İl Merkezi'nde Otizm Spektrum Bozuklukları Yaygınlığı ve Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluklarına Yönelik Bilgi ve Tutumları Dr. Hatice Gölbaşı, Cumhuriyet Üniversitesi Aile Hekimliği AD, Sivas, 2018 Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), son yıllarda artan yaygınlık oranlarıyla dikkat çeken nörogelişimsel bir bozukluktur. Belirtileri yaşamın ilk yıllarından itibaren görülmektedir. Sağlıklı çocuk izlemlerinin yapıldığı Aile Sağlığı Merkezleri'nde (ASM) görev yapan sağlık çalışanlarının OSB'nin erken teşhisi açısından rolleri son derece önemlidir. Çalışmamızda, Sivas İl Merkezi'nde OSB yaygınlığı saptamayı, ASM'lerde görev yapan sağlık çalışanlarının OSB'ye yönelik bilgi ve tutumlarını değerlendirmeyi ve OSB farkındalıklarını arttırmayı amaçladık. İlk aşamada; Sivas İl Merkezi'ndeki ASM'lerde kayıtlı 18-72 aylık toplam 752 çocuğa Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği (M-CHAT) uygulandı. M-CHAT testine göre riskli saptanan 47 çocuğun ailesi bilgilendirildi ve aile Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne yönlendirildi. Değerlendirilen 20 olgunun 7'si normal saptanırken 4'ü OSB tanısı; 9'u başka psikiyatrik tanılar aldı. OSB'li 4 olgunun 2'si daha önce OSB ile takipli iken 2'si yeni tanı aldı. Taramada OSB açısından risk oranı % 6.25; OSB yaygınlık oranı % 0.53 (188'de 1) olarak saptandı. İkinci aşamada; Sivas İl Merkezi'ndeki ASM'lerde görev yapan 90 aile hekimi ve 78 aile sağlığı elemanı (ASE) çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara; sosyodemografik veri formu, OSB Bilgi ve Tutum Ölçeği ve OSB Farkındalık Anketi yüz yüze uygulandı. Hekimlerin bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının ASE'lerden yüksek olduğu görüldü. OSB konusunda kadın hekimlerin, çocuk sahibi olan hekimlerin ve kendisine kayıtlı nüfusta OSB'li birey olan ASE'lerin bilgi düzeyleri daha yüksekti. Çalışmamızda, ASM'lerde görev yapan sağlık çalışanlarının OSB konusundaki bilgi, tutum ve farkındalıklarında eksiklikler olduğu görüldü. OSB ile ilgili eğitim programları düzenlenmesinin; OSB farkındalığının artmasına ve çocukların erken saptanmasına katkıda bulunacağı kanaatindeyiz. Türkiye genelinde OSB yaygınlığının saptanması için bölümler arası işbirliğine ve daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşüncesindeyiz. Anahtar sözcükler: M-CHAT, Aile Sağlığı Merkezi, Otizm Prevalansı