Türkiye'ye gelen Türk kökenli ve yabancı turistlerin medikal turizme olan taleplerinin fiyat ve gelir esnekliği açısından incelenmesi: ARDL yöntemi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Turizmi İşletmeciliği Anabilim Dalı (disip. ararsı), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA ÇAMLIBEL

Danışman: Nurperihan Tosun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık turizmi son yıllarda birçok ülkenin yatırım yaptığı, ülke politikalarında önemli bir yer tutan ekonomik getirisi yüksek olan bir sektördür. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler sahip oldukları imkânlar doğrultusunda bu alanda yüksek yatırımlar yapmaktadır. Sağlık hizmeti almak isteyen hastaların tercih sebeplerinin temelinde fiyat etkeninin olduğu söylenebilir. Bununla birlikte uzun bekleme süreleri, deneyimli personel ve alt yapı yetersizliği sonucunda da farklı ülkelere tedavi olmak amacıyla gitmektedirler. Türkiye'de son dönemlerde sağlık turizmine verilen önem artmaya başlamış olup önemli bir turizm çeşidi haline gelmiştir. Türkiye coğrafi konumu, diasporası, sağlık hizmetleri altyapısı, sağlık hizmetlerindeki fiyat avantajı ve bu alandaki tecrübesiyle sağlık hizmeti almak isteyenler için önemli bir ülke konumundadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'ye gelen Türk kökenli ve yabancı turistlerin medikal turizme olan taleplerinin fiyat ve gelir esnekliği açısından incelenmesidir. Bu ilişkinin incelenmesinde 2012-2020 yılları arası dönemde sağlık turizmine olan talebin fiyat ve gelir esnekliği analizine bağlı fiyat politikası belirlemede ekonometrik model olan ARDL yöntemi kullanılmıştır. Türkiye'ye sağlık turizmi için gelen turistlerin %70'ini içeren 16 ülkenin turist sayıları, turizm gelirleriyle 2012-2020 yılları arası üçer aylık dönemler halinde incelenmiş ve böylece 16 kesit ve 36 zaman serisinden oluşan toplam 576 panel verisi kullanılmıştır. Ayrıca çalışmaya kişi başına düşen turist gelirleri de dâhil edilmiştir. Medikal turizm gelirleri ve ekonomik büyüme oranları Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), USHAŞ ve Knoema küresel veri şirketinden elde edilmiştir. Yabancı kökenli turistler ile Türk kökenli turistler karşılaştırıldığında; fiyatlama politikası açısından uzun dönem analizine göre, sunulan sağlık hizmetlerin de fiyatlama politikasının yabancı turistlerin gelirlerine göre yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Yurtdışında yaşayan Türklerin uzun dönemde fiyatlama politikası bakımından fiyat düşüşlerin de daha çok talep ettiklerini ama fiyat artışlarında taleplerini düşürecekleri sonucuna ulaşılırken, bununla birlikte gelirlerini de incelediğimizde yabancı turistlerin gelirlerindeki artışların bize olan sağlık turizmi talebini anlamlı bir şekilde artırdıkları fakat Türk turistlerin ise taleplerini azalttıkları sonucuna ulaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sağlık Turizmi, Medikal Turizm, Fiyat, Gelir, Talebin Fiyat Esnekliği.