Türk sağlık sisteminin panel veri ve karşılaştırmalı analiz yöntemleriyle incelenmesi ve bir değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET VEYSİ KAYA
Danışman: Ümit Naldöken
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Türkiye Sağlık Sistemi' nin incelenmesi, sağlık sistemi modellerinin sağlık, demografik ve ekonomik göstergeler açısından karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi, ülkelerin demografik ve ekonomik durumlarının ile sağlık sistemlerinin sağlık göstergelerine etkisinin ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda anne ölüm oranı, bebek ölüm oranı, beklenen yaşam süresi, doğurganlık oranı, kişi başına GSYİH ve sağlık harcamaları, sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payları, nüfus ve nüfus artış hızı, hekim ve yatak sayıları ile ilgili verileri kullanılmıştır. G20 ülkelerinin sağlık, ekonomik, demografik göstergelerin incelenmesi Karşılaştırmalı Analiz Yöntemi ile elde edilen bulgulara göre Türkiye genel olarak göstergeler açısından orta düzeyde; sadece birkaçında ortanın üzerine çıkmayı başarmasına rağmen hala göstergeler açısından olumsuz durumda olan ülkelerden biridir. G20 sağlık göstergelerinin ekonomik ve demografik değişkenler ile değerlendirilmesi için Panel Veri Analizi; demografik ve ekonomik değişkenlerin yanı sıra ülkelerin sağlık sistemlerinin kukla değişken olarak eklenmesi ile değerlendirilmesi için ise En Küçük Kareler Yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadaki Panel Veri Analiz Yöntemi tahmin sonuçları incelendiğinde GSYİH sağlık payı ile kişi başına GSYİH değişkenlerinin anne ölüm oranı üzerinde negatif, kişi başına sağlık harcamalarının ise pozitif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu; kişi başına GSYİH' in bebek ölüm oranı üzerinde de negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu; kişi başına GSYİH' in beklenen yaşam süresi üzerinde de pozitif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu; kişi başına GSYİH' in doğurganlık oranı üzerinde de negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Kukla değişkenler ile yapılan En Küçük Kareler Yöntemi tahmin sonuçları incelendiğinde kukla değişkenlerden Serbest Piyasa Sistemi' nin seçilmesi ekonomik değişkenler doğrultusunda anne ve bebek ölüm oranlarının azaltılması için daha iyi olacağı; kukla değişkenlerden Beveridge Modeli' nin seçilmesi ekonomik değişkenler doğrultusunda beklenen yaşam süresi ve doğurganlık oranının artırılması için daha iyi olacağı belirlenmiştir.