Batı Oğuzcada Edat Soylu Sözcükler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DÜRDANE KİRİŞ

Danışman: ÖZLEM AYAZLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Batı Oğuzcadaki edat soylu sözcükler incelenmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünde Türkiye Türkçesine ait edat soylu sözcükler üzerine ayrıntılı bir çalışma yapılmış ve Türkologların edat soylu sözcüklerle ilgili yaptığı sınıflandırmalar aktarılmıştır. Daha sonra Batı Oğuzca hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmamızın yöntemi ve taradığımız metinlerin kaynakçası da bu bölümde sunulmuştur. İkinci bölümde "Batı Oğuzcada Edat Soylu Sözcükler" başlığı altında çekim edatları, bağlama edatları ve ünlem edatları incelenmiştir. Bu edatlar, Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Gagavuz Türkçesinde ayrı ayrı gösterilip örnek cümlelerle desteklenerek madde başlarında açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise ele alınan edatların sayısı tespit edilmiştir. Buna göre; Türkiye Türkçesinde 57 çekim edatı, 123 bağlama edatı, 39 ünlem edatı; Azerbaycan Türkçesinde 51 çekim edatı, 94 bağlama edatı, 31 ünlem edatı; Gagavuz Türkçesinde 30 çekim edatı, 51 bağlama edatı, 29 ünlem edatı belirlenmiştir. Aynı zamanda çekim edatlarından 24'ü yabancı kökenli, 45'i Türkçe kökenli; bağlama edatlarından 51'i yabancı kökenli, 69'u Türkçe kökenli, 34'ü karışık kökenli; ünlem edatlarından 20'si yabancı kökenli, 25'i Türkçe kökenli, 3'ü karışık kökenli edat tespit edilmiştir. Bu verilerden yola çıkarak Arapça ve Farsça kökenli edatların sayısının önemli bir yere sahip olduğu da görülmüştür. Taranılan metinlerdeki kullanımlarından yola çıkılarak has ve yönelik sözcüklerinin de çekim edatları grubuna dâhil edildiği belirtilmiştir.